İçeriğe atla
Mire Hukuk

Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 1975/195, K. 1975/210, T. 25.11.1975

Sonuç: Ret

Künye

Mahkeme
Anayasa Mahkemesi
Karar türü
Norm denetimi
Esas numarası
1975/195
Karar numarası
1975/210
Karar tarihi
25.11.1975

Sonuç, kararın hüküm bölümünden kuralla okunmuştur; bağlayıcı olan karar metnidir.

Konu

1803 sayılı Af Yasasının 2. maddesinin (A) bendinin, Türk Ceza Kanununun 218., 220. 339. maddeleriyle sınırlı olarak iptali istemidir.

Mahkemenin kendi cümlesidir; karar metninden aynen alınmıştır.

İlgili kanun maddeleri

  • 765 sayılı Türk Ceza Kanunu

    • m. 127 bugün yürürlükte değil
    • m. 128 bugün yürürlükte değil
    • m. 129 bugün yürürlükte değil
    • m. 131 bugün yürürlükte değil
    • m. 132 bugün yürürlükte değil
    • m. 133 bugün yürürlükte değil
    • m. 135 bugün yürürlükte değil
    • m. 218 bugün yürürlükte değil
    • m. 220 bugün yürürlükte değil
    • m. 339 bugün yürürlükte değil

    Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar

Maddeler karar metninden kurallarla okunmuş ve mevzuat dizinine bağlanmıştır; madde metni resmî kaynaktadır. Değişiklik notları 23.08.2026 tarihinde indirilen resmî metinden okunur.

Kararın tam metni

Kişisel veriler kurallarla çıkarılmıştır; köşeli ayraç içindeki işaretler çıkarılan bilginin yerini gösterir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1975/195 Karar Sayısı : 1975/210 Karar Günü : 25.11.1975

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME:İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi.

İTİRAZIN KONUSU: 1803 sayılı Af Yasasının 2.

maddesinin (A) bendinin, Türk Ceza Kanununun 218., 220. 339. maddeleriyle sınırlı olarak iptali istemidir.

I. OLAY:

Türk Ceza Kanununun 218., 220. ve 339. maddeleri gereğince cezalandırılmaları isteğiyle sanıklar hakkında açılan kamu davasında; 1803 sayılı Af Kanununun 2-A. maddesinin uygulanması gerektiğini, oysa bu maddenin, Anayasanın

92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştığını öne süren mahkeme, bu kuralın iptali için Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesine başvurmuştur.

II. İLK İNCELEME:

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında aşağıdaki sorunlar üzerinde durulmuştur:

1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup olmadığı sorunu:

Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasa’ya uygunluk denetimine bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen ve 21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte belirtilmiştir. Bu nedenle bu işe bakmak Anayasa Mahkemesinin görevi içindedir.

Halit Zarbun bu görüşe katılmamıştır.

2- Mahkemenin itiraza yetkili olup olmadığı sorunu:

Mahkeme, Türk Ceza Kanununun 218., 220., 339. maddeleri yönünden 1803 sayılı Af Yasasının 2. maddesinin (A) bendinin iptalini istemiştir.

1803 Sayılı Af Yasasının 2. maddesinin (A) bendi “Türk Ceza Kanununun 127., 128., 129., 131., 132., 133. maddelerinde, 135. maddesinin ikinci bendinde, 136., 137., 138., 139. maddelerinde, 146. maddesinin 2.

fıkrasında, 148. maddesinde, 149. maddesinin üçüncü fıkrasında, 150., 152., 156., 157., 168., 171., 172. ve 384. maddeleriyle Askerî Ceza Kanununun 55., 56., 59.

maddelerinde yazılı suçlardan dolayı ……” mahkûm olanların cezalarının kısmen affına ilişkindir. Bu durumda iptali istenen 1803 sayılı Af Yasasının 2.

maddesinin (A) bendi, sanıklar hakkında açılan kamu davasında, Türk Ceza Kanununun 218., 220. ve 339. maddeleri yönünden uygulanacak hüküm değildir. Bu nedenle itiraz, mahkemenin yetkisizliği yönünden reddedilmelidir.

III. SONUÇ:

1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde bulunduğuna Halit Zarbun’un karşıoyuyla ve oyçokluğuyla;

2- İptali istenen 1803 sayılı Af Yasasının 2. maddesinin (A) bendi, sanıklar hakkında açılan kamu davasında, Türk Ceza Kanununun 218., 220.

ve 339. maddeleri yönünden uygulanacak hüküm değildir. İtirazın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine oybirliğiyle;

25.11.1975 gününde karar verildi.

Başkan

Kâni VRANA

Başkanvekili

Şevket MÜFTÜGİL

Üye

Halit ZARBUN

Üye

Ziya ÖNEL

Üye

Abdullah ÜNER Üye

Ahmet KOÇAK

Üye

Şekip ÇOPUROĞLU

Üye

Fahrettin ULUÇ Üye Muhittin GÜRÜN Üye

Lûtfi ÖMERBAŞ

Üye

Hasan GÜRSEL

Üye

Ahmet Salih ÇEBİ

KARŞIOY YAZISI

21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bu kararına da katılmıyorum.

Üye

Adil ESMER

Üye

Nihat O.

AKÇAKAYALIOĞLU

Üye

Ahmet H.

BOYACIOĞLU

Üye

Halit ZARBUN

Benzer kararlar

Benzerlik yalnız kurallarla hesaplanır: aynı daire, kurul ya da karar türü, ortak kanun maddesi atıfları ve ortak terimler. Yapay zekâ kullanılmaz.