İçeriğe atla
Mire Hukuk

Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 1975/49, K. 1975/60, T. 25.03.1975

Künye

Mahkeme
Anayasa Mahkemesi
Karar türü
Norm denetimi
Esas numarası
1975/49
Karar numarası
1975/60
Karar tarihi
25.03.1975

İlgili kanun maddeleri

Maddeler karar metninden kurallarla okunmuş ve mevzuat dizinine bağlanmıştır; madde metni resmî kaynaktadır. Değişiklik notları 23.08.2026 tarihinde indirilen resmî metinden okunur.

Kararın tam metni

Kişisel veriler kurallarla çıkarılmıştır; köşeli ayraç içindeki işaretler çıkarılan bilginin yerini gösterir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 1975/49 Karar Sayısı : 1975/60 Karar Günü : 25/3/1975 İtiraz Yoluna Başvuran Mahkeme: Çubuk Sulh Ceza Mahkemesi İtirazın Konusu: 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı "Cumhuriyetin 50’nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun"un 2. maddesinin (B) bendinin iptali istenmiştir.

I- Olay:

Çubuk Sulh Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu davada sa­nıklar hakkında uygulanacak Türk Ceza Kanunu’nun 491. maddesinin yer aldığı 1803 sayılı Yasa’nın 2. maddesinin (B) bendinin Anayasanın 92. maddesinin beşinci fıkrasıyla saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığı sanık vekili tarafından ileri sürülmüş, bu iddia Mahkemece de ciddi görülerek söz konusu Yasa maddesinin (B) bendinin, Türk Ceza Kanunu’nun 491. maddesi yönünden iptali için Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasa’nın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir.

II- İlk İnceleme:

Anayasa Mahkemesi 25.3.1975 gününde toplanmış ve İçtüzük’ün 15. maddesi uyarınca ilk incelemeyi yaparak aşağıdaki so­runlar üzerinde durmuştur:

1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup olmadığı sorunu:

Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anaya­sa’ya uygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bu denetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasına anayasal açıdan olanak bulunduğu sonucuna varılmıştır. Konu hakkında ayrıntılı gerekçeler, daha önce Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34, Karar: 1974/50 sayılı kararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan (Resmî Gazete; gün: 21.1.1975, sayı: 15125) burada yinelenmesine gerek kalmamıştır.

Şu duruma göre itiraz yoluyla gelen bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğu açıktır.

Bu görüşe Şahap Arıç ve Halit Zarbun katılmamışlardır.

2- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:

15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanun’un 2. maddesinin (B) ben­dindeki kuralın, Türk Ceza Kanunu’nun 491. maddesi yönünden ipta­line, 25.3.1975 gününde Esas: 1975/51, Karar: 1975/58 sayı ile karar verilmiş olduğundan, bu konuda yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.

III- Sonuç:

1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun'un karşıoylarıyla ve oyçokluğu ile;

2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanun’un 2. maddesinin (B) bendindeki kuralın itiraz yolu ile gelen başka bir işte Mahkememizce Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk Ceza Kanunu’nun 491. maddesi ile sınırlı olarak iptaline 25.3.1975 gü­nünde Esas: 1975/51, Karar: 1975/58 sayı ile karar verildiği anlaşıldığından bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadı­ğına oybirliğiyle;

25.3.1975 gününde karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

Görev Sorunu:

1803 sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa’ya uygun görmediğimden, katılmıyorum.

Bu konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayı­lı Resmî Gazete’de yayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak yazdığım gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek görülmemiştir.

Sözü geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mah­kemesinin, çoğunlukla verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.

Başkan

Muhittin TAYLAN Başkanvekili

Kâni VRANA

Üye

Şahap ARIÇ Üye

İhsan ECEMİŞ

Üye

Ahmet AKAR Üye

Halit ZARBUN

Üye

Abdullah ÜNER Üye

Ahmet KOÇAK

Üye

Muhittin GÜRÜN Üye

Lütfi ÖMERBAŞ

Üye

Hasan GÜRSEL

Üye

Ahmet Salih ÇEBİ Üye

Şevket MÜFTÜGİL

Üye

Nihat O. AKÇAKAYALIOĞLU

Üye

Ahmet H. BOYACIOĞLU

KARŞIOY YAZISI

21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazete’de Yayınlanan Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy ya­zımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görevle ilgili görüşlerine katılmıyorum.

Üye

Şahap ARIÇ Üye

Halit ZARBUN

Bu kararın atıf yaptığı kararlar

Künyeler karar metninden kurallarla okunmuş ve karar arşivinde doğrulanmıştır; en çok 10 karar gösterilir.

Benzer kararlar

Benzerlik yalnız kurallarla hesaplanır: aynı daire, kurul ya da karar türü, ortak kanun maddesi atıfları ve ortak terimler. Yapay zekâ kullanılmaz.