Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 2014/78, K. 2014/82, T. 14.05.2014
Sonuç: Ret
Künye
- Mahkeme
- Anayasa Mahkemesi
- Karar türü
- Norm denetimi
- Esas numarası
- 2014/78
- Karar numarası
- 2014/82
- Karar tarihi
- 14.05.2014
Sonuç, kararın hüküm bölümünden kuralla okunmuştur; bağlayıcı olan karar metnidir.
Konu
18.1.1972 günlü, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin son fıkrasının Anayasa’nın 2., 10., 36., 138. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
Mahkemenin kendi cümlesidir; karar metninden aynen alınmıştır.
İlgili kanun maddeleri
1512 sayılı Noterlik Kanunu
- m. 55 karar tarihinden sonra değişti
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- m. 2
- m. 10
- m. 36
- m. 138
- m. 141
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- m. 40
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
Maddeler karar metninden kurallarla okunmuş ve mevzuat dizinine bağlanmıştır; madde metni resmî kaynaktadır. Değişiklik notları 23.08.2026 tarihinde indirilen resmî metinden okunur.
Kararın tam metni
Kişisel veriler kurallarla çıkarılmıştır; köşeli ayraç içindeki işaretler çıkarılan bilginin yerini gösterir.
Esas Sayısı : 2014/78 Karar Sayısı : 2014/82 Karar Günü : 14.5.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ edildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kdz. Ereğli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :18.1.1972 günlü, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin son fıkrasının Anayasa’nın 2., 10., 36.,
138. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
Noterin, onaysız sureti istenen evrakları dava konusu kural gereğince itiraz yoluna başvuran Mahkemeye göndermemesi üzerine kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 55. maddesi şöyledir:
“Evrak ve defterlerin gizliliği:
Madde 55-Noterlik evrak ve defterleri mahkeme, sorgu hakimliği ve Cumhuriyet savcılıklarınca veya resmi daireler tarafından, konusu da belirtilmek suretiyle, noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilir.
Noterlik evrak ve defterlerinin daire dışına çıkarılabilmesi, mahkemenin veya sorgu hakiminin karariyle mümkündür.
Mahkeme veya sorgu hakimi evrakın dava sonuna kadar dosyada kalmasına karar verirse, bu takdirde evrakın bir örneği çıkartılıp aslına uygunluğu onaylanarak, aslının yerinde saklanmak üzere notere verilir.
Noterin bulunduğu yerde inceleme imkanı bulunmaması sebebiyle evrakın başka bir yere gönderilmesi gerekiyorsa, noterin bulunduğu yer hukuk hakimliğinin onaylıyacağı örnek, aynı şekilde saklanır.
Soruşturma yetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyet savcılarının istiyecekleri örnekler noterlik ücretine tabi değildir. Diğer resmi mercilere verilecek örneklerden yalnız yazı ücreti alınır.”
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (c) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru kararının yanında dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerini sunması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin belirtilen kuralların öngördüğü zorunluluğa rağmen gerekçeli başvuru kararına dava dilekçesi ve dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerini eklemediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, itiraz konusu kuralın davada uygulanacak kural olup olmadığı da kesin olarak belirlenememektedir.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
18.1.1972 günlü, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin son fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 14.5.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer kararlar
- Anayasa Mahkemesi E. 2010/50 K. 2010/75 (03.06.2010)1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 55. maddesinin...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/64 K. 2025/53 (06.03.2025)1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/68 K. 2025/54 (06.03.2025)7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 28/2/2018...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/71 K. 2025/62 (06.03.2025)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/66 K. 2025/56 (06.03.2025)492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 31. maddesinde...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/72 K. 2025/63 (06.03.2025)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109...
- Anayasa Mahkemesi E. 2022/149 K. 2022/143 (30.11.2022)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 284...
- Anayasa Mahkemesi E. 2023/161 K. 2024/53 (22.02.2024)1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/76 K. 2025/64 (06.03.2025)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/240 K. 2025/228 (26.11.2025)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 320...
Benzerlik yalnız kurallarla hesaplanır: aynı daire, kurul ya da karar türü, ortak kanun maddesi atıfları ve ortak terimler. Yapay zekâ kullanılmaz.