Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, E. 1971/13 – 1972/4 – 1973/12, K. 1975/8, T. 28.02.1975

Res

T.C mı Gazete Kuruluş Tarihi: (7 Teşrinievvel 1336) - 7 E k i m 1920 Yönetim ve yazı işleri için Başbakanlık Neşriyat ve Müdevvenat Genel Müdürlüğüne başvurulur

12 KASIM 1975

ÇARŞAMBA

Sayı: 15410 Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı E . N o : 1971/13

Ö Z E T İ : Tarafları ayrı, k o n u s u aynı - tarafları E . N o : 1972/4 v e k o n u s u aynı o l u p , a v u k a t tarafından açılarak E . N o : 1973/12 t a k i p o l u n a n d a v a l a r d a h e r d a v a için, haksız K . N o : 1975/8 çıkan tarafa, tarifesine göre, ayrı ayrı o l m a k üzere vekâlet ücreti yükletüeceği hakkında.

I — T . C J 5 . D . G e n e l Müdürlüğü, b u i d a r e n i n ( D ) cetvelinde çalışan müstahdemlerine doğum yardımı ve çocuk zammı v e r m e m e s i nedeniyle, b u k o n u d a tesis edüen i d a r i kararın iptaü için açılan (Tarafları ayrı, k o n u s u aynı) benzer d a v a l a r d a , 5. D a i r e n i n E . 1968/3362, K . 1969/2666, E . 1969/4589, K . 1970/1209 sayılı kararları i l e idarî kararın i p t a l i n e k a ­ r a r verilerek, avukatlık ücreti; aleyhine hüküm v e r i l e n tarafa yükletildiği h a l d e , aynı k o n u d a açılmış diğer b e n z e r d a v a l a r d a ( E . 1970/2362, K . 1970/5074 - E . 1970/2361, K . 1970/5073) «Dava, davalı i d a r e tarafından k a b u l edilmiş ve o r t a d a d a v a k o n u s u kalmamış olmasına rağmen, k a ­ r a r ; evvelce v e r i l e n E . 1968/3362, K . 1969/2666 sayılı kararın gerekçesiyle ilgiü olması sebebiyle, avukatlık ücreti v e r i l m e s i n e m a h a l olmadığına, k a r a r verilmiştir.

I I — Mükellefin i m a l ve t e s l i m ettiği A k - Y o k isimü m a m u l dolayıs i y l e verdiği b e y a n n a m e üzerinden s a l m a n g i d e r v e r g i s i , İtiraz K o m i s ­ y o n u kararı i l e t a s d i k e d i l m e s i üzerine, mükellefin yapmış olduğu tem­ y i z t a l e b i . T e m y i z K o m i s y o n u G e n e l K u r u l u tarafından k a b u l e d i l e r e k s a l m a n vergi, re'sen ve n i h a i o l a r a k kaldırılmış, V e r g i D a i r e s i , k a r a r m bozulması için Danıştay 7. D a i r e s i n e başvurmuştur.

Tarafları ve k o n u s u aynı o l a n b e n z e r davaların 11/11/1969 gününde yapılan duruşmaları s o n u c u n d a , mamulün v e r g i l e n d i r i l m e s i n i n yasa hü­ kümlerine u y g u n olduğuna k a r a r v e r i l e r e k E . 1969/316, K . 1969/1882 sa­ yılı d o s y a için vekâlet ücretine hükmedilmiş, E . 1969/794, K . 1969/1888 sayılı d o s y a i l e aynı gün duruşması yapılan diğer benzer d o s y a l a r hak­ kında, E . 1969/316, K . 1969/1882 sayılı d o s y a için, davacı v e k i l i n e 650 l i r a , ücreti vekâlet t a k d i r edildiğinden «Tarafları ve k o n u s u aynı o l u p , aynı günde duruşması yapıldığından bahsüe» ücreti vekâlet t a k d i r i n e m a h a l olmadığına k a r a r verilmiştir.

I I I — Mükellef, borç p a r a v e r i l m e s i n e karşılık aldığı f a i z i b e y a n etmediğinden re'sen t a k d i r y o l u i l e t a r h e d i l e n (63-66 yılları) gider ve geür vergüeri ve k e s i l e n c e z a l a r için sırasiyle İtiraz ve T e m y i z K o m i s ­ yonlarına ve Danıştay'a başvurmuş, g i d e r vergisi uyuşmazlığını 26/12/1970 günlü duruşmasında niceleyen 7. D a i r e , E . 1970/1050, K . 1970/2864 sayılı kararında «takdir e d i l e n 850 l i r a avukatlık ücretinin, davacıdan alınıp davalıya verilmesine» aynı günlü E . 1970/1049, K 1970/2462 E . 1970/1052, K . 1970/2565 sayüı k a r a r l a n hakkında ise, «Tarafları ve k o n u s u aynı o l u p , aynı günde duruşması yapılmış olması n e d e n i ile» ücreti vekâlet t a k d i r i n e m a h a l olmadığına k a r a r vermiş, gelir vergisi uyuşmazlığını 24/12/1970 günlü duruşmasında d i n l e y e n 4. D a i r e , K . 1970/8065, K . 1969/ 8066, 1970/8067, K . 1970/8068 sayılı kararlarında h e r d a v a için «850 l i r a vekâlet ücretinin .davacıdan a l m a r a k davalıya verilmesini» kararlaştır­ mıştır.

B u d u r u m d a , üç d a v a d a i r e s i n i n kararları arasında ücreti vekâlete hükmedümesi bakımından, uyuşmazlık ve aykırılık belirmiş, b u uyuş­ mazlık v e aykırılığın g i d e r i l m e s i için Danıştay Başkanlığma başvurulması üzerine, 521 sayılı Danıştay yasasının 46. m a d d e s i u y a r m c a İçtihatları Birleştirme K u r u l u n a havale edüen d o s y a üe Ugiü o l a r a k raportör üye­ n i n açıklamaları ve Başkanunsözcüsünün «Konusu ve sebebi aynı o l u p v e k i l m a r i f e t i y l e t a k i p e d i l m e k t e o l a n s e r i h a l i n d e k i d a v a dosyalarınm aynı gün duruşmaya konulmuş olması n e d e n i y l e b u d a v a dosyalarından b i r i n i n duruşması sırasmda, a v u k a t tarafından yapılan açıklamanın, diğer d o s y a l a r a d a teşmil e d i l m e s i s u r e t i y l e duruşmanın sözü geçen bü­ tün dosyaları k a p s a y a c a k şekilde yapılmış olması h a l i n d e vekâlet ücreti­ n i n nasıl ve n e y o l d a saptanacağına d a i r yüksek 4 üncü D a i r e s i n i n 1970/1537, K . 1542, 1541 ve 1540 esas sayılı k a r a r l a r i y l e , 7 n c i D a i r e n i n 1970/1049, 1050, 1051 ve 1052 esas sayüı k a r a r l a n a r a s m d a , k a n u n ve d i ­ ğer h u k u k kurallarının yorumlanması bakımından aykırılık bulunduğu U e r i sürülerek b u aykınlığın içtihatları birleştirme y o l u U e g i d e r i l m e s i ilgüiler tarafından istenilmiş ve sözü geçen d o s y a l a r B i r i n c i Başkanlık M a k a m m c a İçtihatlan Birleştirme K u r u l u n a ve o r a d a n d a BaşkanunsözculUğüne gönderilmiş o l m a k l a gerekü i n c e l e m e yapılarak aşağıdaki s o n u c a varılmıştır.

I — Çözümlenmesi g e r e k e n s o r u n ;

k o n u s u ve sebebi bakımından aynı n i t e l i k t e o l u p aynı gün duruşmaya konmuş b u l u n a n seri h a l i n d e k i d a v a dosyalarından b i r i s i n i n duruşması yapılırken b u duruşmanın diğer d o s y a l a r a d a teşmil e d i l m e s i , başka b i r deyişle a v u k a t tarafından t a k i p e d i l e n bütün d o s y a l a r a a i t duruşmanın b i r i i k t e yapılmış olması h a l i n d e , m a h k e m e masraflarından sayılan vekâlet ücretinin nasü hesap ve t a k d i r edileceğinin saptanmasına üişkin bulunmaktadır.

Bütün d o s y a l a r m duruşması b i r l i k t e yapılmış olduğu halde, yüksek 4 ncü daire tarafından, h e r d o s y a a y n b i r iş k a b u l edilerek duruşmaya alınan bütün d o s y a l a r için a y n a y n ücreti vekâlete hükmedilmiş olduğu h a l d e , 7 n c i D a i r e c e b u görüş ve düşüncenin t a m a k s i n e o l a r a k a v u k a t ta­ rafından t a k i p e d i l e n davaların, k o n u s u , sebebi ve hukukî dayanakları b a ­ kımından b i r iş sayılacağı s o n u c u n a varılarak y u k a r d a esas numaraları yazılı d a v a dosyaları için ayrı ayrı vekâlet ücreti t a k d i r e d i l m e y i p yalnız b i r d o s y a için ücreti vekâlete hükmedümekle yetinildiği ve böylece ve­ kâlet ücretine iüşkin yasa hükümleriyle diğer h u k u k kurallarının, ayrı ayrı u y g u l a m a l a r a o l a n a k verecek biçimde yorumlandığı v e b u n e d e n l e b i r b i r i n e aykın k a r a r l a r verildiği görülmüştür. O h a l d e k a r a r l a r arasın­ d a k i b u aykırılığın v e y a uyuşmazlığın, içtihatlan birleştirme y o l u i l e gide­ r i l m e s i g e r e k m e k t e d i r .

I I — Avukatlık ücreti, avukatın vekâlet h i z m e t i n e karşılık, o n u v e k i l t a y i n eden k i m s e tarafından ödenmesi taahhüt e d i l e n b i r meblâğı ifade eder.

Avukatlık K a n u n u n u n 163 ncü m a d d e s i n d e öngörüldüğü üzere, t a r i ­ f e d e k i asgari m i k t a r a l t m a düşen b i r ücret karşılığında iş ve d a v a k a b u l Sahife : 2 (Resmî Gazete) - 1 m ı ı — m r m

12 KASIM 1975

edilemez.

D e m e k o l u y o r k i avukatlık ücreti, k u r a l o l a r a k , a v u k a t l a o n a vekâlet veren kişi arasında yapılan b i r ücret sözleşmesiyle tespit edil­ m e k t e ve b u niteliği bakımından d a m a h k e m e masrafının b i r u n s u r u ola­ r a k tavsif olunmaktadır. N i t e k i m 1136 sayılı Avukatlık K a n u n u n u n 169 v e 170 n c i m a d d e s i n d e «yargı m e r c J e r i n c e karşı t a r a f a yükletilecek avu­ katlık ücreti avukatlık ücret tarifesinde yazılı m i k t a r d a n az ve üç katın­ d a n f a z l a olamaz. Danıştay, vergi i t i r a z ve t e m y i z komisyonları g i b i mer­ c i l e r d e görülen d a v a ve işlerde de b u m e r c i l e r , tarifede yazılı avukatlık ücretine hükmederler» d e n i l m e k suretiyle b u n u n b i r m a h k e m e masrafı olduğu k e s i n l i k l e belirtilmiş ve 521 sayılı Danıştay K a n u n u n u n m a h k e m e masrafları başlığını taşıyan 103 ncü m a d d e s i n d e de, t a r a f l a r d a n b i r i n i n isteği üzerine, Danıştay'da açtığı d a v a dolayısiyle ödediği harç, k a y d i y e v e p o s t a ücretleriyle bilirkişi incelemeleri, d e l i l tesbiti ve keşif için yap­ tığı h a r c a m a l a r ve a v u k a t m a r i f e t i y l e t a k i p o l u n a n d a v a l a r d a , tarifesine göre hesaplanacak avukatlık ücretinin haksız çıkan t a r a f a yükletileceği hükme bağlanmak suretiyle vekâlet ücretinin, m a h k e m e masraflarının b i r u n s u r u olduğu b i r kez d a h a açıklığa kavuşturulmuş bulunmaktadır.

H i ç kuşku y o k t u r k i , tarifede yazılı avukatlık ücreti, k e s i n hüküm elde edilinceye k a d a r yapılmış o l a n işlemlerin karşılığıdır.

Duruşmaya k o n a n d o s y a l a r hakkında, açıklamada b u l u n m a k üzere, duruşmayı yapa­ c a k o l a n d a v a d a i r e l e r i y l e D a v a D a i r e l e r i K u r u l u n a gelmiş o l a n a v u k a t m konuşmasını aynı n i t e l i k t e k i bütün d o s y a l a r a yöneltmiş olması, sözü geçen birçok dosyanın b i r iş o l a r a k n i t e l e n d i r i l m e s i n i gerektirmez.

A k s i t a k d i r d e a v u k a t m a r i f e t i y l e t a k i p edilmiş olmasına rağmen d a v a s m d a haklı çıkan tarafı, m a h k e m e masraflarının b i r kısmından y o k s u n bırak­ m a k g i b i o n u n mağduriyetini g e r e k l i kılan yanlış ve y a s a hükümlerine uy­ m a y a n b i r yöntem izlenmiş o l u r .

H e m e n b e l i r t e l i m k i , duruşmaları aynı güne konmuş o l a n benzer da­ vaların ayrı ayrı saatlerde duruşmaya alınmaları i l e b i r l i k t e duruşmaya alınmış olmaları, vekâlet ücretine ilişkin y a s a hükümlerinin farklı biçim­ lerde yorumlanmasına o l a n a k sağlamaz. Kaldıki böyle b i r yöntemin iz­ lenmiş olması, duruşmalı işlerin süratle sonuçlandırılması gereğinin ola­ ğan ve doğal b i r gereğidir.

O halde, a v u k a t m a r i f e t i y l e t a k i p e d i l m e k t e o l a n duruşmalı dava­ l a r d a , m a h k e m e masrafı o l a r a k , h e r d a v a için ayrı ayrı ücreti vekâlete h U k m e d i l m e s i z o r u n l u bulunduğundan içtihadın 4 ncü daire kararları doğrultusunda birleştirilmesi düşünülmektedir «yolundaki düşüncesi alın­ dıktan ve açıklanan k a r a r l a r a r a s m d a aykırılık bulunduğundan içtiha­ dın birleştirilmesinin gerektiğine 28/11/1974 günlü toplantıda k a r a r veril­ d i k t e n s o n r a işin esası i n c e l e n d i .

Danıştay, yüksek i d a r e m a h k e m e s i sıfatiyle, yargı f o n k s i y o n u n u ye­ r i n e g e t i r i r k e n k e n d i y a s a s m d a b e l i r t i l e n idarî yargı usulüne bağlıdır.

Y a s a s m d a açık b i r gönderme olmadıkça, diğer u s u l yasalarına u y m a k z o r u n d a değildir. B i r u s u l s o r u n u o l a n «Mahkeme masraflarının» ve o n u n içerisinde b u l u n a n «Avukatlık Ücretimn» t a r a f l a r a n e şekilde yükletileceğine ilişkin hükümler, 521 sayılı Danıştay Y a s a s m m 103. m a d d e s i n d e gös­ terilmiştir.

Sözü geçen m a d d e , avukatlık ücretinin;

a) T a r a f l a r d a n b i r i n i n isteği üzerine, b) A v u k a t l a t a k i p o l u n a n d a v a l a r d a T A R İ F E S İ N E göre, haksız çıkan t a r a f a yükletilmesini öngörmüş­ tür.

M a d d e d e b a h s i geçen «Tarife» n i n 1136 sayılı Avukatlık Yasasının

168. m a d d e s i n d e yazılı o l a n , «Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi» olduğu şüphesizdir. Çünkü, avukatlık ücreti k o n u s u n d a , tarife düzenleme y e t k i s i , sadece. B a r o Yönetim Kurulları ve Türkiye B a r o l a r Birliği Yönetim K u ­ r u l u n a tanınmıştır. 521 sayılı Yasanın 103. m a d d e s i hükmünü bağımsız b i r şekilde ele a l m a k suretiyle, Danıştay'ca b i r tarife y a p m a olanağı, Avukatlık Yasasının 168. m a d d e s i hükmü karşısında mümkün değildir.

Avukatlık Yasasının 168. m a d d e s i ; h e r b a r o n u n Yönetim K u r u l u ­ n u n üç senede b i r seçim devresi başlangıcında; yargı y e r l e r i n d e k i işlem­ lerle, diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî h a d d i n i gös­ t e r e n b i r e r tarife hazırlayarak, Türkiye B a r o l a r Birliğine göndereceği­ n i , Türkiye B a r o l a r Birliği Yönetim K u r u l u n u n , b a r o Yönetim K u r u l ­ larının t e k l i f l e r i n i de gözönüne a l m a k suretiyle, m u h t e l i f baroları içine a l a c a k grupları tespit ve b u g r u p l a r d a u y g u l a n a c a k tarifeleri hazırlaya­ r a k Adalet Bakanlığına göndereceğini;

Adalet

Bakanlığının t a r i f e y i onaylıyacağını veya lüzumlu gördüğü değişiklikleri yapacağını hükme bağlamıştır.

B u m a d d e esaslarına göre hazırlanan s o n tarife, 29 N i s a n 1973 ta­ r i h i n d e yürürlüğe k o n u l a r a k , b u t a r i h t e n s o n r a k i avukatlık ücretleri hakkında u y g u l a n m a y a başlanmıştır. B u t a r i f e n i n «İkinci Bölümü» yargı m e r c i l e r i n d e yapılan ve k o n u s u p a r a olmıyan veya p a r a i l e değerlendi­ rilemeyen «Hukukî Yardımlardan» alınacak ücretleri tespit etmiş b u ­ lunmaktadır. B u n a göre, Danıştay'da i l k derecede görülen d a v a l a r i ç i n :

a) Duruşmasız ise 650 l i r a b) Duruşmalı ise 1.000 l i r a c) Danıştay'da t e m y i z e n görülen işlerin duruşması için 1.000 l i r a o l a r a k tespit edilmiştir.

T a r i f e n i n b u bölümü, Danıştay'da açılan d a v a türlerinden i p t a l davaları ile, duruşmalı o l a r a k t e t k i k e d i l e n t e m y i z davalarından alına­ cak asgarî ücreti tespit etmiş bulunmaktadır. B a r o İdare Kurulları, as­ garî ücreti tespit ederken, Danıştay'da açılan b i r i p t a l veya t e m y i z da­ v a s m d a , avukatın yaptığı vekâlet h i z m e t i n i n , başka b i r d e y i m l e ; b u tür d a v a l a r d a k i «Hukukî yardımının» karşılığını, y a n i o davayı açarken sarfettiği emek, davanın t a k i b i n e harcadığı z a m a n , davanın devamı sıra­ sında yapması gereken diğer h i z m e t l e r vs. değerlendirilmek s u r e t i y l e asgarî ücreti saptamışlardır.

D e m e k o l u y o r k i , tarife yapıcısı, a s g a r i ücreti tespit ederken, t e k b i r idarî işlemin i p t a l i veya idarî yargı m e r c i l e r i n d e n özel yasalarına göre k e s i n o l a r a k verilmiş o l a n ve üst idarî yargı m e r c i ' i b u l u n m a y a n yargı kararlarının bozulması için açılan ve sayıları yüzlere, b i n l e r e ilâh ulaşan, tarafları ayrı k o n u s u aynı, tarafları ve k o n u s u aynı o l a n ve benzer d e y i m i y l e ifade edebileceğimiz davaları ve b u t i p dava­ l a r d a k i , a v u k a t tarafından yapılan hukukî yardım karşılığı ücretin, as­ garî h a d d i n i , y u k a r d a sözü e d i l e n i p t a l veya t e m y i z davalarından farklı o l a r a k mütalâa etmemiştir.

Asgarî ücret t a r i f e s i n i n baş tarafından s e v k e d i l e n G e n e l Hükümler arasında d a , y u k a r d a b a h s e d i l e n benzer veya a y m t i p d a v a l a r d a n söa edilmemiş, b u davaların s e r i h a l i n d e aynı a v u k a t tarafından açılması d u ­ r u m u n d a , a v u k a t a ödenecek ve d a v a l a r d a k i hukukî yardımının karşılı­ ğını teşkil edecek ücretin, h a n g i m i k t a r üzerinden hükmedileceği asgarî ücret tarifesinde de, belirtilmemiştir.

A n c a k , bugün için tarifede y e r verilmemiş o l m a k l a beraber, iler­ de y e n i tarife düzenlenirken, b u t i p d a v a l a r nazarı d i k k a t e alınmak s u ­ retiyle, a v u k a t a ödenecek vekâlet ücreti hakkında, tarife yapıcısı tara­ fından m a k u l asgarî ücret hükümleri g e t i r i l m e s i olanağının mevcudiye­ tine işaret e t m e k ve b u k o n u d a temennide b u l u n m a k yerinde b i r dav­ ranış olacaktır.

T a r i f e yapıcısının, asgarî ücret t a r i f e s i n i düzenlerken, 1136 sayılı Avukatlık Yasasının 163. m a d d e s i n d e k i hükümden hareket e t m e k sure­ tiyle vekâlet ücretinin tespitinde, hukukî yardımı esas aldığı anlaşıl­ maktadır. A v u k a t yaptığı hukukî yardım karşılığında, vekâlet ücretine h a k kazanacaktır;

G e r e k ; 1136 sayılı Yasanın 163. m a d d e s i , gerekse; 521 sayılı Yasanın

103. m a d d e s i hükümleri beraberce nazarı d i k k a t e alındığında, h e r h a n g i b i r d a v a d a ; avukatlık ücretine hükmedilebilmesi için;

1 — A v u k a t m yerine getirdiği b i r hukukî yardımın m e v c u t olması.

2 — İstek h a l i n d e ve tarifesine göre vekâlet ücretinin, haksız çıkan tarafa yükletümesi.

g i b i i k i şartın m e v c u d i y e t i öngörülmüştür. İçtihatları Birleştirme K u ­ r u l u tarafından k o n u n u n u n görüşülmesi sırasında, m u h a l i f görüşü savu­ n a n l a r ;

tarifesine göre, vekâlet ücretine hükmedilmesinde hiç b i r te­ reddüdün bulunmadığım, esasen b u k o n u d a Danıştay y a s a s m d a açık hüküm olduğunu, f a k a t vekâlet ücreti hükmedilmesinin belü şartı b u ­ lunduğunu, b u şartı d a yasanın getirdiğini, y u k a r d a (1) ve (2) n u m a ­ ralı bendlerde yazıldığı şekilde i f a d e s i n i bulduğunu, (1) numaralı bendd e k i şarta göre;

t e k s i r edilmiş aynı m a h i y e t t e k i o n b i n l e r c e dilekçeyi imzalayıp, t a r i h a t m a k suretiyle, d a v a dosyası h a l i n e g e t i r m e n i n b i r hukukî yardım olamıyacağmı ve b u h a r e k e t i y l e avukatın, tarife cetve­ l i n d e ( i p t a l veya duruşmah temyiz davaları için) b e l i r t i l e n vekâlet üc­ r e t i n i h e r d o s y a için ayrı a y n h a k etmeyeceğim, b u d a v a l a r d a k i h a r c a ­ dığı emeğinin karşılığı k a d a r b i r vekâlet ücretine h a k kazanması ge­ rekeceğini, diğer b i r ifade i l e açılan d a v a l a r d a yapılan hukukî yardım tek ise, o d a v a l a r d a n b i r tanesine vekâlet ücreti hükmedilmesi gereke­ ceğini; (2) numaralı b e n d d e k i şarta göre, b i r d a v a d a tarafın haklılık veya haksızlığına k a r a r v e r m e n i n , o d a v a y a b a k a c a k o l a n m a h k e m e n i n t a k d i r i n e terkedilmiş olduğunu, b u nedenle, m a h k e m e n i n t a k d i r i n e taallûk eden b i r k o n u d a , içtihatları birleştirme müessesesine başvur­ manın doğru olmayacağım, idarî yargıda, m a h k e m e n i n t a k d i r hakkına yer v e r i l m e s i gerekeceğini i l e r i sürmüşlerdir.

Çoğunluğun görüşlerine göre ise; 521 sayılı Danıştay Yasasının, yargılama g i d e r l e r i n e müteallik

103. m a d d e s i n i n , vekâlet ücreti k o n u ­ s u n d a d a i r e l e r i serbest bırakmadığı, t a k d i r hakkından b a h s e d e b i l m e k için, 521 sayılı y a s a d a açık b i r hüküm bulunması gerekeceği, oysa 103.

m a d d e d e böyle b i r hüküm bulunmayıp, a k s i n e idarî yargı organını,

12 KASIM 1975

(Resmî Gazete) Sahife : 3 tarifesine göre vekâlet ücretine hükmedilmekle z o r u n l u tuttuğu, m a d ­ deye göre, avukatlık ücretine hükmedilebilmesi için, i k i şartın getiril­ diği, b u şartların :

aa) İsteğin bulunması^ b b ) Haksız çıkan tarafın tespit e d i l m e s i , hususlarından i b s r e t olduğu, böylece b i r d a v a d a ; Danıştay'ca b i r tarafın haksızlığı tespit edil­ diği t a k d i r d e - k i b u h u s u s Dava D a i r e l e r i n i n t a k d i r i n e bağlıdırhak­ sız çıkan taraf aleyhine, tarifesine göre vekâlet ücretine hükmediieceği, y o k s a , d a v a d a avukatın h i z m e t i n i n (Hukukî yardımının) geçip geç­ mediğinin v e y a n e derece geçtiğinin yargı yerince aranmasına yasanın o l a n a k tanımadığı, b i n a e n a l e y h haksızlığın t e s p i t i n d e n s o n r a i d a r i yargı organının vekâlet ücretine hükmetmekle yükümlü olduğu kuş­ k u s u z d u r .

Diğer y a n d a n , u s u l h u k u k u hükümleri, Danıştay ve Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları, vekâlet ücretini, m u h a k e m e masraflarından say­ maktadır.

M a h k e m e l e r tarafından, m u h a k e m e masrafları h e r d a v a d a ayrı ayrı haksız çıkan taraf hükmedildiğine göre, m a s r a f l a r içerisinde b u l u n a n vekâlet ücretinin de, h e r d a v a için ayrı ayrı hükmedilmesi, u s u !

hükümleri ve b u k o n u d a yerleşmiş içtihatlar gereği olduğu g i b i , y u k a r ­ d a ifade edildiği üzere, 521 sayılı Yasanın 103. 1136 sayılı Yasanın 169 ve 170. m a d d e l e r i y l e g e t i r i l e n hükümlerin z o r u n l u s o n u c u d u r .

Durum özetlendiğinde :

I — - 5 2 1 sayılı Yasanın

103. m a d d e s i , a v u k a t l a t a k i p o l u n a n da­ v a l a r d a , vekâlet ücretinin TARİFE'sine göre haksız çıkan t a r a f a yüsletileceğini hüküm altına a l m a k suretiyle 1136 sayılı Yasanın 168. m a d ­ d e s i n d e yazılı o l a n «Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesine» gönderme yap­ mıştır. E l d e , sözü e d i l e n tarifeden başka b i r tarife olmadığına ve 103.

m a d d e y e dayanılarak Danıştay tarafından b i r tarife y a p m a olanağıda bulunmadığına göre, 168. m a d d e d e yazılı e s a s l a r d a n hareketle yapılmış t a r i f e d e k i asgarî ücretlerin, - b u tarifede usulüne göre b i r değişiklik yapılıncaya k a d a r - Danıştay'da s e r i h a l i n d e açılan benzer d a v a l a r ( y a n i tarafları ayrı, k o n u s u aynı, tarafları ve k o n u s u aynı o l a n b e n z e r da­ v a l a r ) hakkında d a uygulanması gerekir.

I I — Asgarî ücret t a r i f e s i n i n «İkinci Bölümü» n d e Danıştay'da açılan i p t a l ve t e m y i z davaları için, a v u k a t a ödenecek ücretlerin asgarî h a d l e r i tespit edilmiştir.

T a r i f e yapılırken s e r i h a l i n d e yüzlerce ve b i n l e r c e açılan, (Taraf­ ları ayrı, k o n u s u aynı, tarafları ve k o n u s u aynı o l a n ) v e benzer dava­ l a r diye n i t e l e n d i r i l e n d a v a l a r d a b i r ayırım yapılmamış ve b u ayırım esas alınmak suretiyle, a s g a r i ücretler tespit edilmemiştir. H a l böyle o l u n c a ; asgarî ücret tarifesinde, i p t a l ve t e m y i z davaları ayırımı esas t u t u l a r a k tespit e d i l e n vekâlet ücretlerinin, açılan h e r d a v a d a , tespit edilmiş asgarî ücretten d a h a aşağı o l m a m a k üzere hükmedilmesi gere­ k i r .

I I I — ı U s u l hükümlerine göre de, vekâlet ücreti m u h a k e m e mas­ raflarından m a d u t bulunduğu, nasılki m u h a k e m e masrafları (harç, k a y d i y e , p o s t a ücretleri, bilirkişi i n c e l e m e l e r i , d e l i l t e s p i t i v e keşif üc­ r e t i ) m u h a k e m e l e r c e h e r d a v a d a ayrı o l a r a k , haksız çıkan

T A R A F A

hükmediliyorsa, b u m a s r a f l a r içinde b u l u n a n vekâlet ücretinin de, h e r d a v a için ayrı ayrı o l m a k üzere, haksız çıkan t a r a f a hükmedilmesi, U s u l ve Y a s a hükümleri karşısında z o r u n l u d u r .

Somjp :

A v u k a t tarafından, Dnaıştay'da s e r i h a l i n d e açılıp t a k i p o l u n a n , tarafları ayrı, k o n u s u aynı, tarafları ve k o n u s u aynı o l a n benzer d a v a ­ l a r d a , vekâlet ücretinin h e r d a v a için ayrı ayrı o l m a k üzere, d a v a d a haksız çıkan taraf aleyhine hükmedilmesi gerekeceğine 9/1/1975 günlü toplantıda üçte i k i çoğunluk olmadığından 28/2/1975 t a r i h i n d e esasta ve gerekçede oyçokluğu i l e k a r a r v e r i l d i .

K1ARŞI O Y

X X — Y a s a m a Organımızın H u k u k M a h k e m e l e r i Usulü K a n u ­ n u n d a m u h a k e m e masraflarına ilişkin, ayrıntılı hükümler ( m : 413-426) getirmesine karşın Danıştay için tek m a d d e l i k kısa b i r düzenleme yap­ ması, Yüksek İdare M a h k e m e m i z e , i l e r i h u k u k a s a h i p ülkelerde olduğu g i b i , yargı giderlerine hükmederken, a d a l e t i sağlama amacıyla, geniş t a k d i r hakkı bırakmak istediğini göstermektedir, örneğin, F r a n s a Dev­ let Şurası Yasasının 80.

m a d d e s i , «Devlet Şurası, kararında masrafları h a n g i taraf veya t a r a f l a r a yükleyeceğini belirtir» d i y e r e k (Prof. A u b y - D r a g o , Traité de C o n t e n t i e u x A d m i n i s t r a t i f , n o 831/833;

İngiltere'de h u k u k y a r a t a n müessese Suprême C o u r t , içtihadıyla, «Yüksek M a h k e ­ m e hâkimlerinin yargı g i d e r l e r i n i t a k d i r d e t a m a m i y l e serbest» oldu­ ğunu ifade ederek (Prof. R . D a v i d , G r a n d Systèmes de D r o i t C o n ­ t e m p o r a i n s , n o : 324); A l m a n İdarî M a h k e m e l e r K a n u n u , «mahkeme, yargılama g i d e r l e r i n i geniş t a k d i r i n e göre k a r a r a bağlar ( m :

161), M a h k e m e , g i d e r l e r i h a k k a n i y e t icabı.... yüklemiş ise ( m : 161)....» şek­ l i n d e hükümler getirerek m u h a k e m e masraflarına hükmedilmesihde h a k vc nısfeti öne a l m a k için Yüksek Yargı Organlarına s e r b e s t l i k ta­ nımanın gereğini o r t a y a koymuşlardır.

Avukatlık ücreti, a v u k a t l a müvekkili arasında serbestçe kararlaş­ tırılan b i r bedîl ( h o n o r a i r e ) d i r , b u sıfatıyla m u h a k e m e masrafları ara­ sında esasen yer a l m a z , a n c a k y a s a l tarifesine göre b e l l i v e cüzi b i r meblâğa yargı g i d e r l e r i arasında yer v e r i l i r (Prof. İ. V i n c e n t , Procédure C i v i l e , n o : 784). Y i n e U s u l H u k u k u eserlerinde ayrıntılarıyla açıklan­ dığı üzere davası h e r r e d d e d i l e n k i m s e y i h e r z a m a n haksız çıkmış say­ m a k doğru o l a m a z v e yersiz açılmış, suiniyet s a h i b i davacı veya davalı­ ların d u r u m u n a göre yargı giderlerine y e r değiştirilerek hükmedilmesi de mümkündür. (R. O d e n t , C o n t e n t i e u x A d m i n i s t r a t i f , 1966 s. 758).

Dolayısıyle Danıştayımızm d a aynı m a h i y e t t e , s e r i davaları çözerken;

b i r müzakere veya b i r duruşmada b i r a v u k a t önünde o n l a r c a , yüzlerce davayı b i r d i n l e m e v e y a b i r incelemeyle k a r a r a bağlarken, avukatın h i z m e t i n i değerlendirmesi, davacı ve davalıların durumlarının özelli­ ğini gözönüne alması z o r u n l u d u r . E m e k l i aylığının a y d a 1 0 - 2 0 l i r a arttırılmasına çabalayan, Danıştaya k a d a r gelen e m e k l i , d u l , y e t i m l e r i n davalarını k a y b e t m e l e r i v e y a önceden adlî müzaharatten yararlandırılmış y o k s u l kişilerin s e r i davalarının r e d d e d i l m e s i h a l i n d e , İdare a v u k a t l a t e m s i l e d i l i y o r s a ( k i avukatlı i d a r e - avukatsız idare ayırımı d a ayrıca eşitsizlik tevlit e t m e k t e d i r ) , 1000 er l i r a l a r l a avukatlık ücretine m a h ­ kûm e d i l m e l e r i hiçbir m e d e n i ülkede örneği gösterilebilecek şeyler değildir. Kaldıki Fransız V e r g i Yasası ( m : 698), Devlet Şurasına, ge­ rektiğinde davayı k a y b e d e n l e r d e n yargı harçlarının aldırılmaması yet­ k i s i n i d a h i tanımış bulunmaktadır.

Diğer t a r a f t a n : 521 sayılı Danıştay K a n u n u n u n 103. m a d d e s i n d e avukatlık ücretinin «tarifesine g ö r e » yükletilmesi öngörülmüştür. 1136 sayılı Avukatlık K a n u n u n u n 168. m a d d e s i n d e belirtildiği üzere avukat­ lık ücret t a r i f e s i ise, «üç senede b i r » tespit e d i l m e k t e d i r ; diğer d e y i m l e o, hükümleri üç yılda b i r yenilenen düzenleyici b i r idarî işlemdir; o halde, üç yılda b i r değişen düzenleyici idarî işleme bağlı 103. madde­ n i n y o r u m v e uygulamasını b e l l i yönde k e s i n l i k l e s a p t a m a k , d o n d u r ­ m a k , katı k u r a l k o y m a k , D a v a D a i r e l e r i n i n ve D a v a D a i r e l e r i K u r u l u ­ n u n , h e r olayın özelliğini n a z a r a a l a r a k m u h a k e m e masraflarından o l a n avukatlık ücretine h a k v e msfetle hükmetmesini önleyeceğinden, m a h ­ z u r l u d u r , yasaya u y g u n düşmez ve Avukatlık K a n u n u n u n hükümlerine ( m : 168, 170) dolaylı, yararlı d a o l m a y a n ön müdahale teşkil eder.

A r z e d i l e n 'gerekçeler karşısında içtihadın birleştirilmesine kesin­ l i k l e yer olmadığı kanısındayız; a k s i n e i t t i h a z e d i l e n k a r a r a karşıyız.

M U H A L E F E T Ş E R H İ

X X X — 1. Usulü yönden :

Bilindiği g i b i içtihadın birleştirileb i l m e s i gerçekten b i r b i r i n e aykırı i k i kararın m e v c u d i y e t i n e bağlıdır.

D o s y a d a aykırı görülen 5 ve 7. D a i r e kararları hukukî a n l a m d a içtiha­ dın birleştirilmesini gerektirecek b i r aykırılığı i h t i v a e t m e m e k t e d i r .

B u kararların b i r b i r i n e aykırı sayılabilmesi için h e m konularının h e m hukukî dayanaklarının aynı olması ve b u n a karşılık d a varılan so­ n u c u n b i r b i r i n e aykırı bulunması şarttır.

îçtihadı birleştirme için esas a l m a n dosyaların t e t k i k i n d e n açık­ ça görüleceği üzere 5. D a i r e kararı bekçi fazla çalışma ücretleri ve em­ niyet mensupları tayın bîdeli hakkındaki b i r b i r i n e benzeyen dava­ lardır.

B u n a m u k a b i l 7. D a i r e kararları t a m a m e n ayrı k o n u d a b i r b i r i n e benzeyen diğer b i r g r u p davalardır.

B u d a v a l a r d a 5. D a i r e n i n ücreti vekâlete hükmetmemesi 7. D a i r e rün k e n d i görev a l a n m a g i r e n diğer g r u p d a v a l a r d a vekâlet ücreti ver­ m e s i Danıştay K a n u n u n u n 45 i n c i m a d d e s i n d e öngörülen a n l a m d a b i r uyuşmazlık değildir. Hukukî açıdan d a d u r u m ayrıdır.

Çünkü Danıştay K a n u n u n u n 103 üncü m a d d e s i n e göre vekâlet üc­ r e t i haksız çıkan tarafa hükmedilecek b i r paradır. B u p a r a d a Avukat­ lık K a n u n u n a göre avukatın i f a -ettiği hukukî yardımın karşılığı o l a n ücrettir.

B i n a e n a l e y h 5. D a i r e n i n i d a r e y i vekâlet ücretine mahkûm etme­ m e s i n i n n e d e n i y a avukatı i f a ettiği h i z m e t i n karşılığı olması gereken vekâlet ücretine müstahak görmemesi veya davayı k a y b e d e n tarafı haksız telâkki e t m e m e s i d e m e k t i r . H e r i k i h a l de a n c a k 5. D a i r e n i n k a z a y e t k i s i n e ve h u k u k yargısına bağlıdır.

Aynı şekilde 7. ve 4. D a i r e l e r i n ücreti vekâlete hükmetmesi de da­ valı i d a r e y i haksız çıkmış v e avukatı hukukî yardımda bulunmuş k a b u l e t m e s i s o n u c u d u r .

Sahife : 4 (Resmî Gazete)

12 KASIM 1975

Görülüyorki içtihadı birleştirme t a l e b i b i r b i r i n e aykırı g i b i görü­ n e n d a v a l a r d a ücreti vekâlete hükmedilmesi veya e d i l m e m e s i aynı k o n u hakkında aynı daire veya birkaç daire a r a s m d a v e r i l e n hükümlere da­ y a n m a m a k t a a k s i n e h e r d a i r e n i n k e n d i k a z a y e t k i s i içinde çözdüğü değişik k o n u l u ihtilâfların h a l l i y o l u n d a verilmiş b u l u n a n k a r a r l a r a ıhuzaftır.

B u nedenle k a r a r l a r d a aykırılık görmek mümkün değildir.

2.

E s a s yönden:

İzaha lüzum y o k t u r k i i p t a l davaları, b i r h u ­ kukî t a s a r r u f u n m e v z u a t a ve h u k u k a uygunluğunun d e n e t i m i davala­ rıdır.

B u d a v a l a r d a Fransız Danıştay'ında davalı iiıasım) aranmadığı g i b i Danıştay K a n u n u n u değiştiren 1740 sayılı K a n u n u m u z d a d a davalı y a n i hasmı serbestçe t a y i n ve t a k d i r y e t k i s i Danıştay D a v a D a i r e l e r i ve D a v a D a i r e l e r i K u r u l u n a bırakılmıştır.

İptal davalarında davalı İdarenin veya davacının haklılığı v e y a haksızlığı değil t a s a r r u f u n h u k u k a uygunluğu söz k o n u s u d u r .

D o k t r i n d e i p t a l davalarında davayı rüyetle vazifeü idare m a h k e ­ m e l e r i n i n ve Danıştay'ın görevi i d a r e y i h u k u k u n içine çekmek ve i d a ­ reye y o l gösterme o l a r a k gösterüir.

Y i n e m e m l e k e t i m i z mevzuatında ve uygulanmasında çoklukla gö­ rüldüğü g i b i i d a r e n i n b i r kısım tasarrufları doğrudan belü b i r k a n u n hükmüne dayanmaktadır.

Danıştay D a v a D a i r e l e r i veya D a v a D a i r e l e r i K u r u l u n u n b i r d a v a zımnında i d a r e n i n dayanak yaptığı k a n u n hükmünü A n a y a s a y a aykırı telâkki etmek suretiyle A n a y a s a hükmü gereğince A n a y a s a M a h k e m e ­ sine sevk etmesi ve b u yasa hükmünün A n a y a s a M a h k e m e s i tarafından biçim veya esas yönünden i p t a l e d i l m e s i mümkündür.

B u t a k d i r d e t a s a r r u f u n kanunî dayanağı o r t a d a n k a l k m a k t a ve Danıştay D a v a D a i r e l e r i veya D a v a D a i r e l e r i K u r u l u b u n u gerekçe yap­ m a k suretiyle t a s a r r u f u i p t a l e t m e k t e d i r .

Şimdi ücreti vekâlet yönünden d i k k a t e alınması gereken Danıştay hükmü gereğince b u i p t a l kararımızın s o n u c u , i d a r e y i haksız çıkmış v e a y m k o n u d a b i n l e r c e d a v a açmış avukatı yargıya yardımcı olmuş k a b u l e t m e k mümkünmüdür?

E m n i y e t mensuplarının t a y m b e d e l i k o n u s u b u açıdan incelendiği t a k d i r d e ;

b u n u n v e r i l m e m e s i bütçe k a n u n u ile hüküm a l t m a alınmış­ tır. İçişleri Bakanlığına müracaatın r e d d i , i d a r e n i n , k e n d i y e t k i smırı içinde alınmış b i r k a r a r mıdır y o k s a (Bütçe K a n u n u n u n 21. m a d d e s i karşısmda t a l e b i n i n yerine g e t i r i l m e s i mümkün değildir) şeklinde esa­ sen b i l i n m e s i g e r e k b b i r y a s a hükmünü hatırlatmaktan mı i b a r e t t i r .

B u m e n f i t a s a r r u f u n d a v a k o n u s u yapılması üzerine S. D a i r e y a s a hükmünü A n a y a s a y a aykırı görmüş A n a y a s a M a h k e m e s i de b u hükmü i p t a l etmiştir.

Şimdi h u k u k açısından İçişleri Bakanlığına, m e n f i t a s a r r u f u sa­ dece b i r yasa hükmünü hatırmaktan ibaret bulunduğu ve t a s a r r u f u n

5. Dairece iptaüne mütedair hüküm, y a s a hükmünü A n a y a s a M a h k e m e ­ since o r t a d a n kaldırılmış bulunmasına dayandığına göre Danıştay K a ­ n u n u n u n 103 üncü m a d d e s i n i n açık hükmüne göre İçişleri Bakanlığım b u d a v a l a r d a haksız çıkmış o l a r a k k a b u l etmeye nasıl b i r hukukî i m ­ kân tasavvur e d i l e b i l i r .

Diğer yönü i l e b i r d a v a zımnında i p t a l edilmiş b i r y a s a hükmü­ nün s o n u c u o l a r a k m a t b u dilekçelerle açılan ve m a t b u k a r a r l a r l a so­ nuçlanan b u t i p o n b i n l e r e v a r a n benzer d a v a l a r d a b u davaları k a s a b a k a s a b a dolaşıp t o p l a y a n avukatın yargıya yardımım k a b u l etmeye v e hükmedilecek vekâlet ücretini Avukatlık K a n u n u n u n 163 üncü m a d d e ­ sinde tanımlanan vekâlet ücreti o l a r a k k a b u l etmeğe hukukî cevaz ve mesağ b u l u n a b i l i r m i ?

İptal davalarının özellikleri ve i d a r e h u k u k u n d a k i y e r i d i k k a t e alındığı t a k d i r d e b u t e v h i d i içtihat t a l e b i n i h e m u s u l yönünden h e m de esas yönünden k a b u l e t m e k mümkün değildir.

K a n u n u m u z u n u s u l h u k u k u n a atıf y a p a n 88 i n c i m a d d e s i n d e ve­ kâlet ücreti yönünden b i r hüküm y o k t u r .

B u n u k a n u n k o y u c u isteye­ r e k yapmamıştır ve ayrı b i r 103 üncü m a d d e t e d v i n etmiştir.

Y a s a k o y u c u b u m a d d e ile de davayı çözecek yüksek m a h k e m e y e yargısal b i r y e t k i tanımıştır.

İdare h u k u k u kuralları içinde çözülecek i p t a l d a v a s m d a verilecek h e r i p t a l hükmü davalı y a n i hasım tarafın m u t l a k a haksız çıkması de­ m e k değildir. İşte haksız çıkan tarafın haksızlığının tespiti, yargısal b i r yetkiye, ihtilâfı çözen dava d a i r e s i n i n kazaî t a k d i r i n e bırakılmıştır.

B u t a k d i r i t e v h i d i içtihat müessesesiyle d o n d u r m a k mümkün ol­ madığı g i b i çoğunlukla k a b u l e d i l e n b u t e v h i d i içtihada rağmen yine de dava d a i r e l e r i ve D a v a D a i r e l e r i K u r u l u h e r d o s y a d a ayrı ayrı 103 üncü m a d d e y e göre hasım tarafın haksız çıkıp çıkmadığı ve Avukatlık K a n u n u n u n ücreti vekâleti t a r i f eden hükmüne göre de avukatın yar­ gıya yardım derecesini elbette t a k d i r edecektir. B u t e v h i d i içtihat bağ­ layıcı o l m a y a c a k ve h u k u k a l e m i n e ölü doğacaktır.

Bütün b u nedenlerle h e r i k i yönden çokluk k a r a r m a karşıyız.

A Y R I Ş I K O Y

X — Kanunların ve diğer düzenleyici m e t i n l e r i n yorumlanması ge­ rektiği h a l l e r d e o m e t n i n konuş n e d e n i d i k k a t e alınmazsa i s t e n m e y e n sonuçlara ulaşmak mümkündür.

A v u k a t l a k e n d i s i n e hukukî yardımda bulunduğu k i m s e a r a s m d a k a ­ rarlaştırılacak o l a n avukatlık ücreti, 1136 sayılı K a n u n u n 163. m a d d e s i n ­ de belirtildiği g i b i . avukatın vekâlet h i z m e t i n e karşılık ödenmektedir.

G e n e aynı k a n u n u n i k i n c i m a d d e s i n d e avukatlık k u r u m u n u n gö­ r e v i ; yargı organlarına ve hukukî s o r u n l a r l a uğraşan diğer kişi ve k u r u l ­ l a r a h u k u k yönünden yardım e t m e k o l a r a k beürtilmiştir.

Şu h a l d e avukatın ücreti o n u n y e r m e getirdiği h u k u k s a l h i z m e t l e orantılı olacaktır. K a n u n u n sözünden ve özünden b i z b u n u anlıyoruz.

Avukatlık K a n u n u n u n 169. m a d d e s i hükmü i l e avukatlık ücret t a r i ­ fesinde y e r a l a n ücrete iüşkin hükümleri b u esaslar içerisinde y o r u m l a ­ m a k gerektiği kanısındayız.

B i r tek hukukî s o r u n o l a n , yargı m e r c i l e r i önünde b i r defa çözüme bağlanan işlerin ayrı a y n d o s y a l a r içerisinde oluşması, t a r i f e d e yazılı ücretin h e r d o s y a için v e r i l m e s i n e neden olmamalıdır.

Böyle b i r y o r u m k a n u n u n yukarıda açıklanan özüne ve amacına ters düşeceği g i b i adalet dağıtma y e r i n e adaletsiz sonuçların doğmasma d a sebep teşkil edecektir.

Öte y a n d a n Avukatlık K a n u n u ve ücret tarifesi hazırlanırken idarî yargının özelükleri, örneğin i p t a l davalarının ayrıcalığı, b u d a v a s o n u n ­ d a v e r i l e n kararların h e r k e s için hüküm ifade edeceği i l k e s i de y e t e r i k a d a r d i k k a t e alınmamıştır.

B u nedenle Danıştay'ın koyacağı içtihatta b u d u r u m u n gözden u z a k tutulmaması g e r e k i r d i .

Açıklanan nedenlerle benzer d a v a l a r d a , b i r hukukî uyuşmazlık teş­ k i l eden işlerde d a v a l a r d a n b i r i n e tarifede yazılı ücretin v e r i l m e s i , diğer d o s y a l a r için de m a h k e m e c e avukatın o işte geçen hukukî emeği d i k k a t e alınarak d a h a düşük b i r ücretin kararlaştırılmasının mümkün olacağı şeklinde içtihadın birleştirilmesi gerektiği görüşündeyim.

• •••

Y Ö N E T M E L I K L E RAA

Millî Eğitim Bakanlığından:

Ortaokullar ve Ortaöğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği

B İ R İ N C İ B Ö L Ü M

G E N E L

H Ü K Ü M L E R

Kapsam:

M a d d e 1 — Millî Eğitim Bakanlığına bağlı o r t a o k u l l a r v e ortaöğ­ r e t i m kurumları öğrencilerinin ve b u o k u l l a r a o k u l dışından b i t i r m e i m ­ tihanlarına g i r e n l e r i n d i s i p l i n işleri b u Yönetmeük hükümlerine göre yü­ rütülür.

Deyimler:

M a d d e 2 — A k s i belirtilmedikçe b u Yönetmelikte geçen:

«Bakanlık» sözünden Millî Eğitim Bakanlığı, «Ortaokul» sözünden, bağımsız o r t a o k u l l a r , ortaöğretim k u r u m l a ­ rının bünyelerinde b u l u n a n o r t a o k u l l a r ve t e m e l eğitim okullarının-ikinc i k a d e m e l e r i ve dengi özel o k u l l a r , «Ortaöğretim Kurumları» sözünden genel, meslekî ve t e k n i k l i s e l e r ve bunların dengi özel o k u l l a r , «Müdür» sözünden o r t a o k u l veya ortaöğretim k u r u m u müdürü, «Disiplin Kurulu» sözünden, o r t a o k u l ve ortaöğretim kurumları D i ­ s i p l i n K u r u l u ,