Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, E. 1987/3, K. 1988/1, T. 11.02.1988

Sayfa: 10

RESMÎ GAZETE

5 Mayıs 1988 — Sayı : 19803 2.3.4.1.2 - Beher, 5 İ t İ l k , 2.3.4.1.3 - Kronometre, saniye bölüntülü 2.3.4.1.4 - Pens 2.J.4.2 - İşlem Numune birimini o l u ş t u r a n paketin veya paketlerin d e ğ i ş i k yerlerinden kesilmeden pensle ç e k i l e r e k alınan y a k l a ş ı k 1 er yramlık 5 deney numunesi bir araya getirilerek tel sepete y e r l e ş t i r i l i r ve sepetle beraber 0,01 g y a k l a ş ı m l a t a r t ı l ı r . Tel sepet 10 mm + 3 mm y ü k s e k l i k t e n beher i ç i n d e k i 20°C + 2°C'daki damıtık suya b ı r a k ı l ı r .

Pamuk suya d e ğ d i ğ i anda kronometre ç a l ı ş t ı r ı l ı r ve pamuğun tamamiyle batma s ü r e s i ö l ç ü l ü r . Üç deneyin o r t a l a m a s ı a l ı n ı r .

Bu ortalama değerin Madde 1.2.4'a uyup uymadığına b a k ı l ı r . Deney sonunda sepet sudan ç ı k a r ı l ı r ve 30 saniye s ü r e y l e suyun süzülmesi s a ğ l a n ı r .

Darası a l ı n m ı ş bir beher i ç i n d e 0,01 g y a k l a ş ı m l a t a r t ı l ı r . Su tutma y e t e n e ğ i üç deney o r t a l a m a s ı olarak her bir gram kütle başına h e s a p l a n ı r .

Sonucun

Madde 1.2.5'e uyup uymadığına b a k ı l ı r .

2.3.5 - Yüzey Aktif Madde Tayini 2.3.5.1 - Cihazlar .

2.3.5.1.1 - Cam kap, t r a ş l ı kapaklı, 150 ml l i l 2.3.5.1.2 - Ölçüm s i l i n d i r i , kapaklı, 18 mm - 22 mm d ı ş ç a p l ı , 25 ml l i k .

(Kullanılmadan önce d e r i ş i k s ü l f ü r i k asit ile ve sonra asit kalmayıncaya kadar damıtık su i l e yıkanmış o l m a l ı d ı r ) .

2.3.5.2 - İşlem 1 0 S İ 0,1g deney numunesi cam kapta (Madde 2.3.5.1) 100 ol d a m ı t ı k su i ç i n d e 2 saat b e k l e t i l i r .

Ölçüm s i l i n d i r i n e (Madde 2.3.5.2) 10 ml a k t a r ı l ı r .

30 saniye i ç i n d e 30 kez kuvvetlice ç a l k a l a n ı r .

1 dakika beklenir. Tekrar aynı ş e k i l d e ç a l k a l a n ı r .

Çalkalanma bitiminde 10 dakika sonra ç ö z e l t i üzerinde bulunan köpük ö l ç ü l ü r . Madde 1.2.6'ya uyup uymadığına b a k ı l ı r .

2.3.6 - A s i t l i k ve A l k a l i l i k Tayini 2.3.6.1 - Reaktifler 2.3.6.1.1 - Fenolftalein, %95 a/h l i k etanol %1 a/h l i k ç ö z e l t i .

2.3.6.1.2 - Metal oranj, %20 a/h lik etanol %0,04 a/h l i k ç ö z e l t i .

2.3.6.2 - İşlem Bir beher i ç e r i s i n d e k i 1 0 g • l),S 9 deney numunesine yeni k a y n a t ı l m ı ş ve soğutulmuş 100 ml damıtık su e n d i r i l i r . Ağzı k a p a t ı l ı p 2 saat b e k l e t i l i r . Kap e ğ i l e r e k 10 ml ç ö z e l t i a y r ı l a r a k a t ı l ı r . Bir cam çubukla b a s t ı r ı l a r a k , 25 er ml l i k s ü z ü n t ü l e r a y r ı i k i porselen kapsüle a l ı n ı r . Birine üç damla fenoltalein ç ö z e l t i s i , d i ğ e r i n e bir damla metilor anj ç ö z e l t i s i eklenir. Renk d e ğ i ş m e s i bakımından Madde 1.2.7'ye uyup uymadığına b a k ı l ı r .

2.3.7 - Boyar Maddelerin Tayini 2.3.7.1 - Cihazlar 2.3.7.1.1 - Nesler tüpü 50 ml l i k 2.3.7.1.2 - Cam p e r k o l a t ö r , 400 ml lik, a ğ z ı a ç ı k , s i l i n d i r i k dakikada 10 - 15 damla d a m l a t ı l a b i l e n.

Yürütme ve İdare Bölümü Sayfa: 10 5 Mayıs 1988 — Sayı: 19805

RESMÎ GAZETE

Sayfa: 11 2.3.7.2 - Reaktifler 2.3.7.2.1 - Etanol. %95 a/h İlk 2.3.7.3 - işlem 10 g ^ 0,5 g lık bir vatka sıkı bir şekilde huniye yerleştirilir.

Etil alkol yavaşça vatka üzerine dökülür ve huninin musluğu süzüntünün düzeyi Nesler tüpünde 50 m1'ye erişince kapatılır.

Sesler tüpündeki 20 cm yüksekliğinde olan süzüntüye beyaz bir fonda üstten bakılır. Hadde 1.2.8'e uyup uymadığına bakılır.

2.3.8 - Suda Çözünen Madde Miktarı Tayini 2.3.8.1 - Cihazlar Genel laboratuvar cihazları, 2.3.8.1.1 - Etüv, hava dalışımlı, 105°C'a ayarlanabilen.

2.3.8.1.2 - Süzgeç, 0,025 mm aralıklı, 2.3.8.1.3 - Aralitik terazi, 2.3.8.2 - İşlem 5 g pamuk 500 ml damıtık su içerisinde 30 dakika arasıra karıştırılarak kaynatı ir. Buharlaşma ile kaybolan su eklenir. bir huniden darası bilinen behere aktarılır, hunide kalan pamuk cam çubukla dikkatlice sıkılır ve alınır. Bütün çözelti sıcakken süzülür. Süzüntünün 400 ml si uçurulur kalan kısmı 100°C - 105°C'da kurutulur ve değişmez tartıma getirilerek tartılır.

2.3.8.3 - Hesaplama a - b Suda çözünen madde miktarı (%) = P Burada/ o. = Etüvde kurutulan beherin kütlesi (g) b = Beherin darası, g p = Deneyde kullanılan pamuğun kütlesi 2.3.8.4 - işlem 5 g + 0,5 g deney numunesi 105°C - 110°C'da etüvde değişmez tartıma getirilir. (20 dak, aralıkla yapılan peşpeşc tartıllarda bulunan değerlerde %0,1 den daha küçük farklılık görüldüğünde değişmez tartıma erişildiği kabul edilir ve 0,0001 g yaklaşımla tartılır. Deney numunesi 50°C +_ l0°C'da damıtık suyla 12 defa yıkanır. Her yıkamada 100 ml su kullanılır. Yıkamalar arasında numune yaklaşık 30 saniye el ile sıkılır. Yıkama suyu süzgeçten geçirilir. Süzgeç üzerinde kalan ayrı ayrı lifler birleştirilerek etüvde 105°C - 110 0C'da değişmez tartıma gelinceye kadar kurutulur ve 0,0001 g yaklaşımla tartılır.

2.3.8.5 - Hesaplama Suda çözünen madde miktarı;

Suda çözünen Madde miktarı olarak hesaplanır.

Bu formülde/ A = Numunenin yıkamadan önceki kuru ağırlığı, g A = Numunenin yıkamadan sonraki kuru ağırlığı, g dır.

Sonucun Madde 1.2.9'a uyup uymadığına bakılır.

A - B = X 1 0 0 f o r m ü l ü n d e n y ü z d e Yürütme ve İdare Bölümü Sayfa : 11 A Sayfa : 12

RESMÎ GAZETE

5 Mayıs 1988 — Sayı: 19805 2.3.9 - Kül M i k t a r ı T a y i n i 2 . 3 . 9 . 1 - C i h a z l a r E t ü v , hava d o l a ş ı m l ı , 105°C - 110°C'a a y a r l a n a b i l e n .

- F ı r ı n , 850°C + 25°C'a a y a r l a n a b i l e n .

- P o r s e l e n k r o ş e - D e s i k a t ö r - Bunzen beki 2 . 3 . 9 . 2 - i ş l e m 5 g +_ 0,5 g h i d r o f i l pamuk numunesi krozeye s ı ğ a c a k ş e k i l d e s ı k ı ş t ı r ı l a r a k e t ü v d e 105°C - 110°C'da değişmez t a r t ı m a g e t i r i l e r e k 0,001 g y a k l a ş ı m l a t a r t ı l ı r .

D a r a s ı b i l i n e n porselen krozede önce bunzen bekinde kül e d i l i r .

Daha sonra 850°C'daki f ı r ı n d a 2 saat b e k l e t i l i r .

D e s i k a t ö r e a l ı n ı r .

Oda s ı c a k l ı ğ ı n a s o ğ u t u l u r ve 0,001 g y a k l a ş ı m l a t a r t ı l ı r .

Kül y ü z d e s i a ş a ğ ı d a k i f o r m ü l d e n h e s a p l a n ı r .

2 . 3 . 9 . 3 - Hesaplama B Kül y ü z d e s i = x 100 A B u r a d a ı A = Numunenin kuru a ğ ı r l ı ğ ı , g B » F ı r ı n d a y a k ı l m ı ş k ü l ü n a ğ ı r l ı ğ ı , g Sonucun Madde 1 . 2 . 1 0 ' a uyup uymadığına b a k ı l ı r .

2.3.10 - K l o r ü r , S ü l f a t vo Kalsiyum i y o n l a r ı Araması 2 . 3 . 1 0 . 1 - R e a k t i f l e r 2 . 3 . 1 0 . 1 . 1 - Gümüş n i t r a t ç ö z e l t i s i , »5 l i k (a/h) 2 . 3 . 1 0 . 1 . 2 - Baryum k l o r ü r ç ö z e l t i s i , »10 luk (a/h) 2 . 3 . 1 0 . 1 . 3 - Amonyum o k z a l a t ç ö z e l t i s i , %3 lük (a/h) 2 . 3 . 1 0 . 2 - i ş l e m Y a k l a ş ı k 10 g deney numunesi 100 ml d a m ı t ı k su i l e k a y n a t ı l ı r , s ü z ü l ü r .

Süzüntünün 10 ml l i k kısmına 0,5 ml gümüş n i t r a t , d i ğ e r b i r 10 ml l i k kısmına b i r kaç damla baryum k l o r ü r ve a y r ı b i r 5 ml l i k kısmına b i r kaç damla amonyum o k z a l a t e k l e n i r . B u l a n ı k l ı k olup o l m a d ı ğ ı g ö z l e n i r Ve sonucun Madde l . 2 . 1 1 ' e uyup uymadığına b a k ı l ı r .

2.3.11 - Yağ ve Y a ğ l ı Madde M i k t a r ı T a y i n i 2 . 3 . 1 1 . 1 - Cihaz 2 . 3 . 1 1 . 1 . 1 - E t ü v , hava d o l a ş ı m l ı , 105°C - 110°C'a 2 . 3 . 1 1 . 1 . 2 - A y a r l a n a b i l e n soxhlet a y g ı t ı

2. 3. 11.2 -

R e a k t i f 2 . 3 . 1 1 . 2 . 1 - E t e r 2 . 3 . 1 1 . 3 - i ş l e m 10 g.+^ 0,5 g deney numunesi e t ü v d e 105°C - 110°C'da değişmez t a r t ı m a g e t i r i l i r ve 0,0001 g y a k l a ş ı m l a t a r t ı l ı r .

Soxhlet a y g ı t ı n d a 5 saat s ü r e y l e saatte y a k l a ş ı k 4 devir olacak ş e k i l d e e t e r l e e k s t r a k t e e d i l i r .

Bu s ı r a d a e k s t r a k t e l i f kaçmaması i ç i n g e r e k l i ö n l e m l e r a l ı n ı r .

D a r a s ı önceden a l ı n m ı ş soxhlet a y g ı t ı Yürütme ve İdare Bölümü S a y f a : 12 S Mayıs 1988 — Sayı : 19805

RESMÎ GAZETE

Sayfa : 13 balonundan eter uçucular ve etüvde 105°C - 110°C'da 30 dakika kurutularak 0,0001 g yaklaşımla t a r t ı l ı r . Soxhlet balonunun darası çıkartılarak kalıntı bulunur. Deney numunesi kütlesine oranlanarak eterde çözünen madde miktarı yüzdesi hesaplanır. Madde 1.2.12'ye uyup uymadığına bakılır.

2.3.12 - Nem Miktarı tayini 3 g + 3 g deney numunesi neminin kaybolmamasına özen gösterilerek bir numune kabı içinde t a r t ı l ı r . Etüvde 105°C - 110°C'da sabit tartıma gelene değin bekletilir. Desikatörde soğutulur ve t a r t ı l ı r . Kuru ağırlığına göre nem miktarı hesaplanır. Madde 1.2.4'e uyup uymadığına bakılır.

2.3.13 - Net Ağırlık Tayini Ambalaj elemanlarından temizlenmiş bir paket hidrofil pamuğun neminin değişmemesine özen gösterilerek ağırlığı 0,01 g yaklaşımla tartılarak bulunur. Madde 2.3.12'ye göre tespit edilen nem miktarı düşülerek kuru ağırlığı tesbit edilir. Bu kuru ağırlık 1,07 faktörü ile çarpılarak net ağırlık bulunur. Etiketindeki değerle k a r ş ı l a ş t ı r ı l ı r .

2.3.14 - Topak (Neps) Tayini 1 g t 0,05 g hidrofil pamuk deney numunesi olarak alınır.

Lifler i k i cam levha arasına tülbent şeklinde yayılır ve topaklar sayılır. Bir paketin en az 10 değişik yeniden alınan numunelerdeki topaklar sayılarak ortalaması alınır. Ortalama değerin Madde 1.2.13'e uyup uymadığına bakılır.

2.4 -DEĞERLENDİRME

Uygulanan muayene ve deneylerin sonunda tespit edilen büyük ve küçük kusurlar yönünden Hadde 1.2.16 ve Madde 1.2.2'de belirtilen şartlara uyuyorsa parti astandarda uygun, aksi halde aykırı sayılır.

2.5 - MUAYENE VE DENEY RAPORU

Muayene ve deney raporunda en az aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

- Muayenenin ve deneyin yapıldığı yerin ve laboratuvarın, muayene ve deneyi yapanın ve/veya raporu imzalayan yetkililerin adları, görev ve meslekleri, - Muayene ve deney tarihi, - Numunenin tanıtılması, - Muayene ve deneyde uygulanan standardların numaraları, - Sonuçların gösterilmesi, * Muayene ve deney sonuçlarını değiştirebilecek etkenlerin sakıncalarını gidermek üzere alınan önlemler, - Uygulanan muayene ve deney yöntemlerinde belirtilmeyen veya zorunlu görülmeyen, fakat muayene ve deneyde yer almış olan işlemler, ' Standarda uygun olup olmadığı, - Rapor tarih ve numarası.

3 - PİYASAYA ARZ

3.1 - AMBALAJLAMA

Hidrofil pamuk, öndüle vatka veya rulo halinde şeffaf plastik film paketler içerisinde piyasaya arz edilir. İstendiğinde önce bir beyaz sağlam kağıda (ara kağıdı) sarıldıktan sonra plastik şeffaf pakete konabilir. Aksi belirtilmedikçe bir pakette en az 25 i l a 1000 g arasında hidrofil pamuk bulunmalıdır. Paketler hidrofil pamuğun tozlanmasını, kirlenmesini ve nemlenmesini önleyecek biçimde yapılmış olmalı ve bariz delik, yırtık, patlak bulunmamalıdır. Bu husus, sağlanmış olmak şartı ile plastik paket yerine lamine kağıt paket de kullanılabilir. Bu paketler nakliye için karton, mukavva, ahşap kutular veya sağlam torba veya çuvallar içinde nihai olarak ambalajlanır. Bu nihai ambalajların brüt ağırlığı 50 kg'ı geçemez.

Yürütme ve İdare Bölümü Sayfa: 13 Sayfa : 14

RESMÎ GAZETE

5 Mayıs 1988 — Sayı: 19805 Nihai ambalajın içine paket sayısı ve net ağırlıkların belirtilen bir çeki (kolisaj) listesi konmalıdır.

3.2 - İŞARETLEME

Paketlerin üzerine okunaklı ve sabit olarak en az aşağıdaki bilgiler yazılmalıdır:

- Firmanın ticari ünvanı, kısa adı, adresi varsa t e s c i l l i markası - Bu standardın işaret ve numarası, (TS 4786 şeklinde) - %100 hidrofil pamuk - Net ağırlığı (en az) - türk kodeksine (Farmakope) uygundur - Seri numarası Bu bilgiler gerektiğinde yabancı dilde de yazılabilir.

4- ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

4.1- imalatçı veya satıcı, bu standarda uygun olarak imal edildiğini beyan ettiği hidrofil pamuk için, istendiğinde, standarda uygunluk beyannamesi vermek veya göstermek zorundadır. Bu beyannamede satış konusu hidrofil pamuk, - Madde 1 deki özelliklerde olduğunun, - Madde 2 deki muayene ve deneylerin yapılmış ve uygun sonuç alınmış bulunduğunun, belirtilmesi gerekir.

E K - A ÇİZELGE 2 - Muayene

ve Deneyler i ç i n Numune Alma P l a n ı 1 P a r t i B ü y ü k l ü ğ ü l A l ı n a c a k Numune b i r i m i m i k t a r ı K a b u l k ü ç ü k e d i l e b i l i r k u s u r say ı s ı K a b u l b ü y ü k sa e d ı l e b i l ı r 1 k u s u r 1 y ı s ı 1 i 2 - 1 5 | 2 | 1 6 - 2 5 | 3 U | 2 6 - 9 0 | 5 I 9 1 - 1 5 0 i G | 1 5 1 - 5 0 0 | 1 J 1 o 1 I 5 0 1 - 1 2 0 0 | 2(1 2 | 1 201 -1 0000 | 32 1 | 1 0 0 0 1 - 3 5 0 0 « I 50 5 J ) i 3 5 0 0 1 - 5 0 0 0 0 0 | HU 7 2 1 | 5 0 0 0 0 1 ' d e n c o k 1 1 25 1 0 3 ] 1 O k u n u c u n d a k i OV.un u c u n d a k i p l a p l a rı u y ç u l a n ü r n u y q u 1 a n ı r Yürütme ve İdare Bölümü Sayfa : 14 5 Mayıs 1988 — Sayı : 19805

RESMÎ GAZETE

Sayfa : 15

YARGI BÖLÜMÜ

DANIŞTAY KARARI

Esas No : 1987/3 Karar No : 1988/1

ÖZÜ : Emlak Vergisi Kanununda yer alan bina ve arazi vergileriyle ilgili muaflık ve istisna hükümlerinin bu kanuna eklenmek veya bu kanun değiştirilmek suretiyle yapılacağı yolundaki hükümden sonra yürürlüğe giren ve Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda yer alan muaflık hükmünün, özel ve sonraki kanun hükmü olması nedeniyle asıl uygulanacak kural olduğu ve Kurumun bu nedenle Emlak Vergi­ siyle Temizleme ve Aydınlatma Harcından muaf ola­ cağı hakkında.

İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME KURULU KARARI

Sosyal Sigortalar Kurumunun maliki bulunduğu taşınmazların, 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 2868 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 24. maddesi gereğin­ ce, Emlak Vergisiyle Temizleme ve Aydınlatma Harcından muaf tutulmasına ilişkin Danıştay Dokuzuncu Daire kararları ile, Kurumun bu muafiyet hükmünden, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1610 sayılı Kanunun 14. maddesiyle değişik 22. maddesi gereğince faydalanması­ nın mümkün olamayacağına ilişkin önceki tarihlerde verilmiş aynı daire kararları arasında aykırılık bulunduğu ileri sürülerek, bu aykırılığın içtihadın birleştirilmesi yolu ite giderilmesinin Danıştay Dokuzuncu Dairesince istenilmesi üzerine Danıştay Başsavcısının ve Raportör Üye­ nin açıklamaları dinlendikten, isteme konu olan kararlar ve ilgili mevzuat hükümleri incelen­ dikten sonra işin gereği görüşüldü :

İsteme konu olan kararlar :

A - Sosyal Sigortalar Kurumunun maliki bulunduğu taşınmazlar nedeniyle Kurum adı­ na salınan Emlak Vergisini, Temizleme ve Aydınlatma Harcını terkin eden Vergi Mahkemesi kararları, Vergi Dairesinin temyiz istemi üzerine Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 16/1/1986 gün ve E : 1985/1528, K : 1986/72 sayılı ve 21/1/1987 gün ve E : 1985/750, K : 1987/117 sayılı kararlarında yazılı bulunan "1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1610 sayılı Kanunun 14. maddesiyle değişik 22. maddesinin, bina ve arazi vergileriyle ilgili muaflık ve istisna hükümlerinin bu Kanuna eklenmek veya bu kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenleneceğini belirttiği, 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 2868 sayılı Kanunun 2. mad­ desiyle değişik 24. maddesinin ise, kuruma ait taşınır ve taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirlerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu hükme bağladığı, Emlak Vergisi Kanunundaki genel nitelikteki düzenleyici hükmün ortadan kaldırılabilmesi için, özel nitelikteki Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda, açıkça Emlak Vergisinden muafiyetin belirtilmiş olmasının gerektiği, aksine bir düşünüşün yasa koyucunun Emlak Vergisinde muaf­ lık ve istisnaları sadece kendi yasası içinde düzenleme amacına yönelik iradesini yorum suretiyle ortadan kaldırmak olacağı" şeklindeki gerekçeyle bozulmuş, salınan vergi ve harcın onanma­ sına oyçokluğu ile karar verilmiştir.

B - Diğer yandan, Kurumun başka taşınmazları nedeniyle Kurum adına salınan Emlak Vergisini, Temizleme ve Aydınlatma Harcını onayan Vergi Mahkemesi kararı, Sosyal Sigor­ talar Kurumunun temyiz istemi üzerine, aynı dairenin 5/2/1987 gün ve E : 1986/232, K :

1987/341 sayılı kararında yazılı bulunan ; "4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 2868 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 24. maddesinin özel ve sonraki kanun, 1319 Yargı Bölümü Sayfa:

1