Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2025/537, K. 2025/883, T. 25.12.2025

Hukuk Genel Kurulu 2025/537 E. , 2025/883 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

EK KARAR TARİHİ : 27.02.2025

SAYISI : 2024/8 E., 2024/38 K. 1. Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4. Hukuk Dairesince yapılan yargılama sonunda, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

2. Kararın davacı tarafından temyizi üzerine Özel Dairece ek karar ile davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, ek karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı adli yardım talepli dava dilekçesinde; Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi hâkiminin yasaklı olmasına rağmen yasal haklarını uygulamadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) ilişkin taleplerinin yerine getirilmediğini ileri sürerek yerel mahkeme hâkiminin yetkisiz olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Özel Daire Kararı

5. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 16.05.2024 tarihli ve 2024/8 E., 2024/38 K. sayılı kararı ile;

“…Davacı dava dilekçesinde Edirne 2. Asliye hukuk Hakiminin yasaklı olmasına rağmen yasal haklarını uygulamadığını, zilliyet iddiası olduğundan hakimin yetkisiz olduğunun tespiti ile inşai karar verilmesini istediği, dosyanın incelenmesinde yargılamayı gerektirir talebin açıkça ne olduğunun belli olmadığı, HMK'nın 119. maddesinde belirtilen eksikliklerin giderilmesi için HMK'nın 120/2. maddesi gereğince davacıya kesin süre verildiği, aksi halde açılmamış sayılmasına karar verileceği ihtaratında bulunulduğu, dosyaya sunmuş olduğu 02/05/2024 tarihli ikinci dilekçe incelendiğinde tensip ara kararında belirtilen eksikliklerin giderilmemiş olduğu. yargılamanın somut taleplere göre ilerleyeceği, HMK'nın 119. maddesinde dava dilekçelerinde bulunması gereken hususların dilekçede özellikle netice-i talep yönünden bulunmadığı, bu yönüyle HMK'nın 119/1e-ğ maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu eksikliğin verilen kesin süre içerisinde giderilmediği anlaşılmakla, HMK'nın 119/2. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 119/1 e-ğ ve 119/2.maddeleri gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Alınması gerekli 427,60 TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davanın adli yardımlı açılmış olması nedeniyle HMK'nın 335/1. maddesi uyarınca yargılama giderlerinden geçici koruma sağladığından hazineden karşılanan 1 adet tebligat gideri olan 120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi

6. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı

7. Hukuk Genel Kurulunun 04.12.2024 tarihli ve 2024/4-710 Esas, 2024/614 Karar sayılı kararı ile; davacının üzerine kayıtlı birden çok taşınmazı bulunduğu ve gelir getirecek durumda olduğu, kanun yoluna başvururken yatırılması gereken temyiz yoluna başvurma ve maktu temyiz karar harçları ile temyiz gider avansının yüklü bir miktar olmadığı, davacının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken temyiz giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davacının adli yardım talebinin reddine ve davacıya temyiz başvuru harcı ile maktu temyiz harcını ikmâl etmesi için muhtıra çıkarılarak bir haftalık kesin süre verilmesi, kesin süre içinde harç yatırıldığı takdirde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi, süresi içinde harç yatırılmadığı takdirde ise HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 344. maddesi gereğince temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi için dosya Özel Daireye geri çevrilmiştir.

8. Hukuk Genel Kurulunun geri çevirme kararı sonrasında Özel Dairece, temyiz harçlarının yatırılması için bir haftalık kesin süreli muhtıra 20.01.2025 tarihinde davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davacı yasal süre içerisinde temyiz harçlarını yatırmamıştır.

Özel Daire Kararı

9. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.02.2025 tarihli ve 2024/8 Esas, 2024/38 Karar sayılı ek kararı ile; “…Davacı tarafından inşai karar verilmesi isteminde bulunulduğu, yargılama sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacının 20/06/2024 tarihli verilen dilekçe ile adli yardımlı olarak kararı temyiz ettiği, dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na gönderildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.12.20 24... /4-710 Esas, 2024/614 Karar sayılı kararında davacının yatırması gereken temyiz giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunu ispatlayamadığı sonucuna varıldığı ve adli yardım talebinin reddine karar verilerek davacı tarafa süre verilip temyiz harçlarının yatırılması için muhtıra yazılması, harçlar yatırılmadığı takdirde karar verilmesi için dosya geri çevrilmiştir. Geri çevirme kararı üzerine davacı tarafa 09/01/2025 tarihinde muhtıra yazılmış, muhtıra 20/01/2025 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davacının temyiz harçlarını ödemediği ve 31/01/2025 tarihinde muhtıra çekme yetkisinin Hukuk Genel Kurulunda olduğuna dair dilekçe verdiği, davacı tarafça muhtıraya rağmen temyiz harçlarının yatırılmadığı görülmekle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366 ncı maddesi yollamasıyla 344 üncü maddesi gereğince temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar vermek gerekmiştir” gerekçesiyle davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

10. Özel Dairenin yukarıda belirtilen 27.02.2025 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davacı tarafından adli yardım talepli olarak temyiz isteminde bulunulmuştur.

II. GEREKÇE

11. Davacının adli yardım talebi Hukuk Genel Kurulunun 04.12.2024 tarihli ve 2024/4-710 Esas, 2024/614 Karar sayılı kararı ile reddedilmiş ve HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 344. maddesi gereğince işlem yapılmak üzere dosyanın Yargıtay 4. Hukuk Dairesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Özel Dairece, temyiz harçlarının yatırılması için davacıya bir haftalık kesin süreli muhtıra gönderilmiş ve muhtıra 20.01.2025 tarihinde usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içerisinde temyiz harçları yatırılmamıştır. Bunun üzerine Özel Dairenin 27.02.2025 tarihli ve 2024/8 Esas, 2024/38 Karar sayılı ek kararı ile davacının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

12. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.02.2025 tarihli ve 2024/8 Esas, 2024/38 Karar sayılı ek kararın onanması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacının temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.02.2025 tarihli ve 2024/8 Esas, 2024/38 Karar sayılı ek kararın ONANMASINA, 25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.