Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 2010/9, K. 2011/109, T. 30.06.2011
Sonuç: Ret
Künye
- Mahkeme
- Anayasa Mahkemesi
- Karar türü
- Norm denetimi
- Esas numarası
- 2010/9
- Karar numarası
- 2011/109
- Karar tarihi
- 30.06.2011
- Resmî Gazete
- 15.10.2011 tarihli ve 28085 sayılı
Sonuç, kararın hüküm bölümünden kuralla okunmuştur; bağlayıcı olan karar metnidir.
Konu
12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 16. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'nın 9. ve 37. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
Mahkemenin kendi cümlesidir; karar metninden aynen alınmıştır.
İlgili kanun maddeleri
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
- m. 16
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- m. 9
- m. 37
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- m. 38
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu
- m. 392 bugün yürürlükte değil
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
Maddeler karar metninden kurallarla okunmuş ve mevzuat dizinine bağlanmıştır; madde metni resmî kaynaktadır. Değişiklik notları 23.08.2026 tarihinde indirilen resmî metinden okunur.
Kararın tam metni
Kişisel veriler kurallarla çıkarılmıştır; köşeli ayraç içindeki işaretler çıkarılan bilginin yerini gösterir.
Esas Sayısı :2010/9 Karar Sayısı : 2011/109 Karar Günü : 30.6.2011 R.G. Tarih-Sayı :
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kemalpaşa 1. Asliye Hukuk (1. İcra Hukuk) Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 16. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'nın
9. ve 37. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyetinin yönetim aidatının ödenmemesi nedeniyle başlattığı ilâmlı icra takibinin iptali için açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun iptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 16. maddesi şöyledir:
' Yönetim aidatları ve hizmetlerin karşılıkları, müteşebbis heyet tarafından arıtma tesisi işletme masrafları hariç parsel büyüklüğüne göre belirlenir. Arıtma tesisi işletme masraflarına katılım payları ise debi ve kirletme parametreleri esas alınarak yönetim kurulunca tespit edilir. Yönetim kurulunun yıllık bütçesinde belirtilen, bölgenin alt yapı ve müşterek hizmetlerine ait tüm masraflar önceki yıla ait kesinhesap da dikkate alınarak katılımcılar tarafından karşılanır. Belirtilen hizmetlerden yararlanmadıkları gerekçesi ile yönetim aidatlarının ödenmesinden kaçınılamaz.
Müteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararları ilam hükmünde olup, ilamların icrasına ilişkin yolla takip edilirler.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 9. ve 37.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ'ın katılmalarıyla 25.2.2010 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasına geçilmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, İcra ve İflas Kanunu'nun 38. maddesinde ilâm mahiyetini haiz belgelerin sınırlı olarak sayıldığı, özel yasalarda yapılacak düzenlemelerin saklı tutulmadığı, bu şekilde özel yasalarda yapılan düzenlemeler ile organize sanayi bölgeleri müteşebbis heyetlerinin kararlarına ilâm hükmü verilmesinin hukukun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, itiraz konusu kuralla yargı yetkisinin mahkeme sıfatı olmayan bir heyete devredildiği, heyetin bağımsız mahkemeler gibi tarafsız ve objektif şekilde karar almasının mümkün olmadığı, yargı yetkisinin müteşebbis heyete devrinin Anayasa'nın 9. ve 37. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kural, organize sanayi bölgesi müteşebbis heyetinin yönetim aidatı ile ilgili kararlarının ilâm hükmünde olup ilâmların icrasına ilişkin yolla takip edileceğini öngörmektedir.
Anayasa'nın 'Yargı yetkisi' başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı belirtilmektedir.
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 392. maddesine göre ilâm, mahkeme kararının taraflardan her birine verilen mühürlü suretlerini ifade etmekte olup, alacaklı taraf bu ilâma dayanarak İcra ve İflas Kanununda yer alan ilâmlı icra yolu ile alacağını elde edebilir. Ancak icra hukukunda ilâmlı icra yolu ile takip sadece mahkemeler tarafından verilen kararlarla sınırlı tutulmamıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun 38. maddesinde ilâm mahiyetini haiz belgeler belirtildiği gibi özel yasalarla da bazı belgeler ilâm niteliğinde sayılarak ilâmların icrası hakkındaki hükümlere tâbi kılınmıştır.
Organize sanayi bölgesinin işletme aşamasında genel kurulu konumundaki karar organı olan müteşebbis heyeti yargı yetkisine sahip bulunmadığından, yönetim aidatı ile ilgili verdiği kararlar kesin hüküm niteliği taşımamakta ve bu kararlara karşı yargı yoluna başvurulabilmektedir.
İtiraz konusu kuralda yönetim aidatıyla ilgili kararların ilâm hükmünde olmasına bağlanan sonuç ilâmlar gibi infaz edilmesini ve ilâmların yerine getirilmesi usulünün uygulanmasını göstermesinden ibarettir. Bu nedenle kuralda müteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararlarının ilâm hükmünde olduğunun belirtilmesi, bu kararların maddi anlamda kesin hüküm niteliği taşıdığı sonucunu doğurmaz. İlâmlı icra yoluyla alacağın tahsilini kolaylaştırmak dışında bir özellik içermez.
Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 9. maddesine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 37. maddesi ile bir ilgisi görülmemiştir.
12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun
16. maddesinin ikinci fıkrasınınAnayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 30.6.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer kararlar
- Anayasa Mahkemesi E. 2006/114 K. 2006/81 (05.09.2006)4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri...
- Anayasa Mahkemesi E. 2008/82 K. 2008/136 (11.09.2008)4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri...
Benzerlik yalnız kurallarla hesaplanır: aynı daire, kurul ya da karar türü, ortak kanun maddesi atıfları ve ortak terimler. Yapay zekâ kullanılmaz.