Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 2015/107, K. 2015/114, T. 23.12.2015
Sonuç: Ret
Künye
- Mahkeme
- Anayasa Mahkemesi
- Karar türü
- Norm denetimi
- Esas numarası
- 2015/107
- Karar numarası
- 2015/114
- Karar tarihi
- 23.12.2015
Sonuç, kararın hüküm bölümünden kuralla okunmuştur; bağlayıcı olan karar metnidir.
Konu
22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun, 22.1.2004 tarihli ve 5080 sayılı Kanun'un 1.maddesiyle değiştirilen 67. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin, Anayasa'nın 2., 10. ve 23. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
Mahkemenin kendi cümlesidir; karar metninden aynen alınmıştır.
İlgili kanun maddeleri
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- m. 2
- m. 10
- m. 23
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu
- m. 67 karar tarihinden sonra değişti
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- m. 40
Resmî metin (yeni sekmede açılır) Bu kanuna atıf yapan kararlar
Maddeler karar metninden kurallarla okunmuş ve mevzuat dizinine bağlanmıştır; madde metni resmî kaynaktadır. Değişiklik notları 23.08.2026 tarihinde indirilen resmî metinden okunur.
Kararın tam metni
Kişisel veriler kurallarla çıkarılmıştır; köşeli ayraç içindeki işaretler çıkarılan bilginin yerini gösterir.
Esas Sayısı : 2015/107 Karar Sayısı : 2015/114 Karar Tarihi : 23.12.2015 R.G. Tarih Sayı : Tebliğ Edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun, 22.1.2004 tarihli ve 5080 sayılı Kanun'un 1.maddesiyle değiştirilen 67. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin, Anayasa'nın 2., 10. ve 23. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Sanıklar hakkında yurt dışına firar suçundan açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
1632 sayılı Kanun'un 67. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı birinci fıkrası şöyledir:
"Aşağıda yazılı fiilleri işleyen asker kişiler, yabancı ülkeye kaçmış sayılarak bir seneden beş seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar:
A) Herhangi bir nedenle izinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler.
B) Ülke sınırları dışındaki bir askerî birlik veya görev yerinden, deniz veya hava aracından kaçıp da bu durumda üç günü geçirenler.
C) Ülke sınırları dışındaki bir askerî birlikten, deniz veya hava aracından herhangi bir nedenle ayrı düşüp de askerî veya sivil bir Türk resmî makamına veya müttefik devlet makamlarına özürsüz olarak müracaat etmeksizin üç günü geçirenler.
D) Harp esiri iken serbest bırakılıp da askerî veya sivil bir Türk resmî makamına veya müttefik devlet makamlarına teslim olmak üzere harekete geçme imkânı doğduğu halde, özürsüz olarak hareketsiz kalan ve bu durumda üç günü geçirenler."
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, Raportör Osman KODAL tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi" başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde de "İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı", Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiş, 49.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru kararının aslını göndermeden duruşma tutanağının onaylı örneği ile kuralların Anayasa'ya aykırılığının değerlendirilmesi talebiyle itiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun, 22.1.2004 tarihli ve 5080 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen 67. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 23.12.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer kararlar
- Anayasa Mahkemesi E. 2012/58 K. 2012/74 (24.05.2012)1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 22.1.2004...
- Anayasa Mahkemesi E. 2016/11 K. 2016/132 (14.07.2016)1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun, 22.1.2004...
- Anayasa Mahkemesi E. 2004/100 K. 2005/16 (05.04.2005)1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 5080 sayılı...
- Anayasa Mahkemesi E. 2002/166 K. 2004/3 (21.01.2004)1632 sayılı "Askeri Ceza Kanunu"nun 4551 sayılı...
- Anayasa Mahkemesi E. 2022/147 K. 2022/142 (30.11.2022)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/3 K. 2025/7 (16.01.2025)6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring...
- Anayasa Mahkemesi E. 2017/171 K. 2017/152 (15.11.2017)375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 11...
- Anayasa Mahkemesi E. 2018/153 K. 2018/119 (27.12.2018)5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 292...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/17 K. 2025/23 (11.02.2025)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024...
- Anayasa Mahkemesi E. 2025/276 K. 2026/1 (15.01.2026)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun...
Benzerlik yalnız kurallarla hesaplanır: aynı daire, kurul ya da karar türü, ortak kanun maddesi atıfları ve ortak terimler. Yapay zekâ kullanılmaz.