Anayasa Mahkemesi (norm denetimi), E. 2026/31, K. 2026/29, T. 12.02.2026

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2026/31 Karar Sayısı : 2026/29 Karar Tarihi : 12/2/2026 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 62. İş Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değiştirilen geçici 4. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “…ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler…” ibaresinin Anayasa’nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Yaşlılık aylığının düşük olduğu iddia edilerek eksik ödenen tutarın tahsili talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un geçici 4. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı sekizinci fıkrası şöyledir:

“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kamu idarelerinde hizmet akdi ile veya sözleşmeli olarak çalışanlardan; ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler aynı statüde çalışmaya devam ettikleri sürece, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı sayılırlar ve bunlar hakkında bu madde hükümleri uygulanır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Onur MERCAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

3. 5510 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesinin sekizinci fıkrasında anılan Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte kamu idarelerinde hizmet akdiyle veya sözleşmeli olarak çalışanlardan ilgili kanunları gereği 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ilgilendirilenlerin aynı statüde çalışmaya devam ettikleri sürece 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı sayılacakları ve bunlar hakkında söz konusu Kanun’un geçici 4. maddesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Başvuran Mahkeme anılan sekizinci fıkrada yer alan “…ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler…” ibaresinin iptalini talep etmiştir.

4. İtiraz konusu kural, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte kamu idarelerinde hizmet akdiyle veya sözleşmeli olarak çalışanlardan ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenlerin aynı statüde çalışmaya devam ettikleri sürece sosyal güvenlik hukuku bağlamındaki hukuki durumlarını korumaya yönelik olarak öngörülmüş bir geçiş hükmü niteliğindedir.

5. Yapılan incelemede davacının 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte kamu idarelerinde hizmet akdiyle veya sözleşmeli olarak çalışanlardan ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilen kişiler kapsamında bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

III. HÜKÜM

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değiştirilen geçici 4. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “…ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler…” ibaresinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 12/2/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

Kadir ÖZKAYA

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili

Basri BAĞCI

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Rıdvan GÜLEÇ Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye

Yıldız SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin MENTEŞ Üye

İrfan FİDAN

Üye

Kenan YAŞAR

Üye

Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye

Ömer ÇINAR

Üye

Metin KIRATLI